3 ProsPek Prestasi ekonomi Dan

• Rencana 2: Norma Ekonomi Baharu di China • Harga • Pasaran Buruh • Prospek 2017 BAB 3.indd 39 10/14/16 8:52 PM. BAB 3.indd 40 10/14/16 8:52 PM. LaPo...

0 downloads 82 Views 1MB Size
3

Prestasi Ekonomi Dan Prospek • Tinjauan • Prestasi Mengikut Sektor • Rencana 1: Mempergiatkan Sektor Pembuatan Bernilai Tinggi • Sisipan 1: Impak El Niño kepada Subsektor Kelapa Sawit • Prestasi Permintaan Domestik • Sektor Luar Negeri • Sisipan 2: Program Pembangunan Syarikat Peringkat Pertengahan • Rencana 2: Norma Ekonomi Baharu di China • Harga • Pasaran Buruh • Prospek 2017

BAB 3.indd 39

10/14/16 8:52 PM

BAB 3.indd 40

10/14/16 8:52 PM

41

LAPORAN EKONOMI 2016/17

3

Prestasi Ekonomi Dan Prospek

Tinjauan Permintaan domestik menyokong pertumbuhan

E

konomi Malaysia pada 2016 dijangka terus berkembang meskipun berhadapan persekitaran luar yang mencabar termasuk pertumbuhan lebih perlahan dalam kalangan ekonomi maju; harga minyak berterusan rendah; dan ketidaktentuan pasaran kewangan antarabangsa. Sebagai sebuah ekonomi terbuka, Malaysia terdedah kepada ketidaktentuan luar tersebut. Walau bagaimanapun, pembaharuan struktur ekonomi, kewangan dan fiskal yang dilaksanakan selama ini telah menyediakan penampan yang mencukupi untuk menangani cabaran luar. Asas ekonomi negara kekal kukuh, termasuk pasaran buruh yang stabil dengan guna tenaga penuh; kadar inflasi terkawal; rizab asing mencukupi; dan sistem kewangan yang kukuh dengan pengantaraan berkesan bagi menyokong ekonomi. Walaupun harga rendah telah menjejaskan eksport komoditi, kepelbagaian produk dan pasaran terus menyokong prestasi perdagangan Malaysia.

Permintaan domestik dijangka kekal berdaya tahan dan terus menjadi penggerak utama pertumbuhan. Penggunaan swasta, menyumbang 53.3% kepada keluaran dalam negeri kasar (KDNK), dijangka berkembang kukuh disokong oleh pertumbuhan pekerjaan dan pendapatan yang stabil; pendapatan boleh guna tambahan berikutan inisiatif Kerajaan; dan persekitaran pembiayaan yang akomodatif. Aktiviti pelaburan swasta dijangka kekal kukuh disokong oleh projek baharu dan yang sedang dilaksanakan dalam sektor perkhidmatan, pembuatan dan pembinaan. Pelaburan lebih perlahan dalam sektor perlombongan akan diimbangi oleh perbelanjaan modal lebih tinggi dalam aktiviti hiliran seperti pembuatan produk petrokimia dan pembinaan kemudahan penyimpanan. Selain itu, pelaburan swasta dijangka mendapat manfaat daripada langkah yang dilaksanakan untuk terus menambah baik persekitaran perniagaan. Perbelanjaan sektor awam akan terus menyokong pertumbuhan, di samping kekal komited ke arah konsolidasi fiskal. Dari sudut penawaran, sektor perkhidmatan dan pembuatan kekal sebagai pemacu utama pertumbuhan KDNK. Sektor perkhidmatan dijangka kekal kukuh disokong oleh subsektor berkaitan penggunaan seperti perdagangan borong dan runcit; maklumat dan komunikasi; serta makanan, minuman dan penginapan. Sektor pembuatan dijangka berkembang, sebahagian besarnya didorong oleh industri berorientasikan eksport, terutamanya produk elektrik dan elektronik (E&E). Sementara itu, industri berorientasikan domestik seperti produk makanan dan kluster berkaitan pembinaan dijangka kekal kukuh sejajar dengan kerancakan penggunaan domestik dan pelaksanaan projek infrastruktur. Sektor pembinaan dijangka berkembang ketara berikutan

BAB 3.indd 41

peningkatan projek kejuruteraan awam dan pembinaan harta kediaman. Prestasi sektor perlombongan dijangka meningkat terutamanya disokong oleh pengeluaran gas asli lebih tinggi. Sebaliknya, sektor pertanian dijangka merosot disebabkan oleh hasil minyak sawit yang lebih rendah berikutan fenomena cuaca El Niño. Sektor luar Malaysia dijangka kekal berdaya tahan meskipun berhadapan dengan ketidaktentuan persekitaran global. Akaun semasa dijangka terus mencatat lebihan dalam lingkungan 1% dan 1.5% daripada pendapatan negara kasar (GNI) pada 2016, sebahagian besarnya didorong oleh lebihan dalam akaun barangan walaupun akaun perkhidmatan dan pendapatan mencatat defisit lebih besar. Dalam akaun kewangan, aliran masuk pelaburan langsung asing (FDI) dijangka berterusan, mencerminkan keyakinan pelabur dan usaha Kerajaan untuk menyediakan persekitaran perniagaan kondusif. Sementara itu, pelaburan langsung keluar dijangka kekal menggalakkan berikutan syarikat Malaysia terus mempelbagai dan mengembangkan perniagaan mereka di luar negeri. Indeks Harga Pengguna (CPI) dijangka kekal terkawal antara 2% dan 2.5% pada 2016. Inflasi menyederhana terutamanya disebabkan oleh harga minyak rendah; tekanan inflasi barangan import rendah berikutan inflasi global yang lemah; nilai ringgit stabil; dan pelanjutan penguatkuasaan Akta Kawalan Harga dan Anti Pencatutan 2011 sehingga akhir Disember 2016. Bagi tahun ini, ekonomi negara dijangka kekal pada landasan pertumbuhan yang stabil, berkembang antara 4% dan 4.5%, dengan sektor swasta menyumbang ketara kepada pertumbuhan KDNK. GNI dianggar meningkat 6.4% kepada RM1.2 trilion (2015: 5.2%; RM1.1 trilion) dengan pendapatan per kapita meningkat 4.8% kepada RM37,812 (2015: 3.6%; RM36,078).

Prestasi Mengikut Sektor Sektor Perkhidmatan Sektor perkhidmatan terus memacu pertumbuhan Sektor perkhidmatan berkembang 5.4% dalam tempoh enam bulan pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 5.7%) terutamanya disokong oleh aktiviti ekonomi domestik yang berdaya tahan. Pada 2016, sektor perkhidmatan dijangka mencatat pertumbuhan 5.6% merangkumi 54.2% daripada KDNK (2015: 5.1%; 53.5%). Kumpulan perkhidmatan akhir dijangka meningkat 5.8% (2015: 6.1%) diterajui oleh subsektor perdagangan borong dan runcit serta makanan, minuman dan penginapan. Kumpulan perkhidmatan perantara dijangka mencatat pertumbuhan 5.1% (2015: 4.6%) disokong oleh subsektor maklumat

10/14/16 8:52 PM

42

LAPORAN EKONOMI 2016/17

JADUAL 3.1

JADUAL 3.2

KDNK mengikut Sektor 2015 – 2017

Prestasi Sektor Perkhidmatan 2015 – 2017 (pada harga malar 2010)

(pada harga malar 2010)

% KDNK

% Perubahan

2016

2015

Pertanian

8.2

1.2

-3.3

1.5

Perlombongan

8.7

4.7

1.1

1.4

Pembuatan

22.9

4.9

4.0

4.1

Pembinaan

4.6

8.2

8.7

8.3

54.2

5.1

5.6

5.7

100.0

5.0

1

Perkhidmatan KDNK 1 2

2016

1

2017

% Bahagian kepada KDNK

2

20161 Perdagangan borong dan runcit

Anggaran. Unjuran.

Subsektor makanan, minuman dan penginapan meningkat 6.6% dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 6.9%). Segmen makanan dan minuman meningkat 7.4% didorong perbelanjaan lebih tinggi di restoran terutamanya semasa musim perayaan (Januari – Jun 2015: 7.9%). Sementara itu, segmen penginapan merekodkan pertumbuhan 3.6% terutamanya disebabkan oleh peningkatan aktiviti berkaitan pelancongan (Januari – Jun 2015: 3.6%). Pada 2016, subsektor ini dijangka mencatat pertumbuhan 6.1% (2015: 6.4%) disokong penggunaan domestik dan aktiviti berkaitan pelancongan yang kukuh.

BAB 3.indd 42

20161 20172

14.9

6.9

6.2

6.7

Makanan, minuman dan penginapan

2.8

6.4

6.1

6.5

Utiliti

2.6

3.5

5.9

5.0

Perkhidmatan lain

4.4

4.7

4.6

5.3

Perkhidmatan perantara

dan komunikasi serta harta tanah dan perkhidmatan perniagaan. Sementara itu, subsektor perkhidmatan kerajaan dijangka berkembang 6.5% (2015: 4%). Subsektor perdagangan borong dan runcit meningkat 5.9% dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 7.8%) berikutan perbelanjaan berterusan isi rumah dalam segmen runcit. Segmen tersebut meningkat 6.3% (Januari – Jun 2015: 7.5%) dengan jualan di kedai khusus berkembang 8.4% kepada RM129.6 bilion (Januari – Jun 2015: 8.7%; RM119.6 bilion) didorong oleh jualan produk isi rumah serta peralatan maklumat dan komunikasi. Sementara itu, jualan di kedai bukan khusus meningkat 8.3% kepada RM66.1 bilion (Januari – Jun 2015: 11.1%; RM61 bilion). Pertumbuhan kukuh segmen runcit juga mendapat manfaat daripada kempen jualan seperti Kempen Beli Barangan Malaysia, Kempen Penurunan Harga dan Kempen Jom Beli Barang [email protected] Putrajaya. Segmen perdagangan borong meningkat 8.4% disokong oleh jualan borong berdasarkan kontrak atau yuran; makanan, minuman dan tembakau; dan khusus lain (Januari – Jun 2015: 9%). Walau bagaimanapun, segmen kenderaan bermotor merosot 3.9% sebahagiannya disebabkan oleh pembelian awal yang dibuat pada akhir suku tahun 2015 berikutan jangkaan peningkatan harga kereta pada 2016 (Januari – Jun 2015: 4.7%). Subsektor ini dijangka mencatat pertumbuhan 6.2% pada 2016 (2015: 6.9%).

2015

Perkhidmatan akhir

4.0 - 4.5 4.0 - 5.0

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan dan tidak termasuk komponen duti import. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Kementerian Kewangan Malaysia.

% Perubahan

Kewangan dan insurans

6.7

-0.7

0.3

0.9

Harta tanah dan perkhidmatan perniagaan

4.4

6.6

6.6

6.5

Maklumat dan komunikasi

6.0

9.4

9.4

9.6

Pengangkutan dan penyimpanan

3.6

5.7

5.7

5.8

8.9

4.0

6.5

4.5

54.2

5.1

5.6

5.7

Perkhidmatan kerajaan Jumlah Anggaran. 2 Unjuran. 1

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Kementerian Kewangan Malaysia.

Kerajaan telah memperkenalkan pelbagai inisiatif dan program untuk merancakkan sektor pelancongan. Inisiatif ini termasuk kelonggaran syarat visa, kebenaran pelanjutan tempoh menginap pelancong dari negara terpilih serta pelaksanaan visa elektronik (e-Visa) untuk pelancong dari China pada Mac 2016 dan India yang bermula pertengahan April 2016. Di samping itu, pelbagai kempen telah dilaksanakan untuk menggalakkan pelancongan dan peluang perniagaan di Malaysia. Kempen ini termasuk promosi melalui saluran pemasaran digital seperti trulyasiatv.com, My Tourism Channel (MYTC), portal pelancongan seperti TripAdvisor dan Lotour.com serta aplikasi mudah alih Smart-i Travel Malaysia. Ketibaan pelancong kembali meningkat 3.7% kepada 13 juta dalam tempoh enam bulan pertama 2016 (Januari – Jun 2015: -9.4%; 12.6 juta) dengan ketibaan pelancong dari China meningkat ketara sebanyak 32.1% dan Thailand (32.1%) diikuti Brunei (15.2%) dan Republik Korea (11.2%). Pada 2016, ketibaan pelancong dijangka mencapai 30.5 juta (2015: 25.7 juta). Subsektor utiliti mencatat pertumbuhan yang lebih kukuh sebanyak 6.1% dalam tempoh enam bulan pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 3.8%). Pertumbuhan ini terutamanya disebabkan oleh peningkatan penggunaan elektrik ketika fenomena cuaca El Niño. Nilai ditambah segmen elektrik dan gas meningkat 5.8% (Januari – Jun 2015: 3.2%). Dalam tempoh tujuh bulan pertama 2016, penggunaan elektrik meningkat ketara sebanyak 9.5% kepada 80,430.2 juta kilowatt-jam

10/14/16 8:52 PM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

43

CARTA 3.1

Penunjuk Terpilih Sektor Perkhidmatan Ketibaan dan Hasil Terimaan Pelancong

RM bilion 120

juta 36

Indeks 160

Perdagangan edaran Perdagangan runcit Perdagangan borong Kenderaan bermotor

Hasil terimaan pelancong Ketibaan pelancong (skala kanan)

100

30

150

80

24

140

60

18

130

40

12

120

20

6

110

0

100

60,000

Indeks 180

0 2012

2013

2014

2015

2016

1

S1 S2 S3 S4 S1 S2 S3 S4 S1 S2 S3 S4 S1 S2 S3 S4 S1 S2 2012 2013 2014 2015 2016

Indeks Maklumat dan Komunikasi (2010=100)

Kendalian Kontena dan Kapal Berlabuh juta 30 TEU Kapal berlabuh (skala kanan)

25

Maklumat dan komunikasi Komputer dan perkhidmatan maklumat Telekomunikasi Aktiviti penerbitan dan penyiaran

50,000 160

20

40,000

15

30,000

10

20,000

5

10,000

Indeks Kuantiti Perdagangan Edaran (2010=100)

140

120

0

2012

2013

2014

2015

2016

1

0

100

S1 S2 S3 S4 S1 S2 S3 S4 S1 S2 S3 S4 S1 S2 S3 S4 S1 S2 2012 2013 2014 2015 2016

Penumpang dan Kargo Udara juta tan metrik 1.2

Penggunaan Elektrik juta 100

Kargo udara Penumpang udara (skala kanan)

juta kilowatt-jam 40,000 Kediaman dan lampu awam Perindustrian, perniagaan dan perlombongan

0.9

75

0.6

50

32,000

24,000

16,000 0.3

25

0.0 2012

2013

2014

2015

2016

1

0

8,000

0

S1 S2 S3 S4 S1 S2 S3 S4 S1 S2 S3 S4 S1 S2 S3 S4 S1 S2 2012 2013 2014 2015 2016

1 Anggaran.

Sumber: Lembaga Penggalakan Pelancongan Malaysia, Jabatan Perangkaan Malaysia, tujuh pelabuhan utama (Pelabuhan Klang, Pelabuhan Tanjung Pelepas, Pulau Pinang, Johor, Bintulu, Kuching dan Kuantan), Malaysia Airports Holdings Berhad dan Lapangan Terbang Antarabangsa Senai.

BAB 3.indd 43

10/14/16 8:52 PM

44

LAPORAN EKONOMI 2016/17

(kWj) (Januari – Julai 2015: 2.3%; 73,459.5 juta kWj) dengan segmen perindustrian, perniagaan dan perlombongan meningkat 8.7%, merangkumi 77% daripada jumlah penggunaan elektrik (Januari – Julai 2015: 1.9%; 77.6%). Sementara itu, penggunaan elektrik bagi segmen domestik dan pencahayaan awam mencatat pertumbuhan dua angka sebanyak 12.3%, merangkumi 23% daripada jumlah penggunaan (Januari – Julai 2015: 3.7%; 22.4%). Penggunaan gas pula meningkat 3.6% kepada 80.2 juta MMBtu terutamanya didorong permintaan lebih tinggi daripada segmen perindustrian (Januari – Jun 2015: 8.2%; 77.5 juta MMBtu). Dalam tempoh separuh pertama 2016, segmen air, pembetungan dan pengurusan sisa berkembang 7.1% (Januari – Jun 2015: 6.1%). Jumlah penggunaan air 1 meningkat 3.5% kepada 9,368 juta liter sehari (jlh) (Januari – Jun 2015: 4.2%; 9,052 jlh). Bagi segmen kediaman, penggunaan meningkat 2.2% (Januari – Jun 2015: 4.3%) manakala segmen perindustrian dan komersial berkembang 5.6% (Januari – Jun 2015: 4%). Pada akhir Jun 2016, liputan bekalan air 2 di kawasan bandar merangkumi 96.7% dan luar bandar mencapai 95.7% daripada jumlah populasi (akhir Jun 2015: 96.7%; 95.6%). Pada 2016, subsektor ini dijangka mencatat pertumbuhan yang lebih kukuh sebanyak 5.9% (2015: 3.5%) terutamanya disokong oleh penggunaan elektrik yang lebih tinggi bagi segmen perindustrian, perniagaan dan perlombongan. Subsektor maklumat dan komunikasi terus mencatat pertumbuhan kukuh 8.7% dalam tempoh enam bulan pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 9.4%). Segmen komunikasi kekal sebagai penyumbang utama pertumbuhan dengan mengekalkan kadar pertumbuhan 10.1% (Januari – Jun 2015: 10.1%). Pertumbuhan tersebut berikutan pengembangan dan peningkatan aplikasi baharu berasaskan Internet serta pelan data yang ditambah baik. Prestasi ini juga disokong oleh peningkatan jumlah peranti teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) serta inisiatif berterusan bagi memperluas liputan rangkaian serta akses komunikasi. Pertumbuhan ini sebahagiannya dipacu oleh peluasan infrastruktur bagi menampung peningkatan permintaan terhadap penggunaan Internet tanpa gangguan dan berkelajuan tinggi termasuk rangkaian Evolusi Jangka Panjang (LTE) 4G dan fiber optik. Sehingga akhir Ogos 2016, 432 kilometer kabel fiber optik telah dipasang di Semenanjung Malaysia bagi memindahkan data dengan kadar lebih pantas. Sementara itu, 160,688 port telah dipasang di kawasan pinggir bandar dan pedalaman bagi meningkatkan lagi kadar penembusan jalur lebar. Subsektor ini dijangka mengekalkan momentum pertumbuhan yang kukuh sebanyak 9.4% pada 2016 (2015: 9.4%). Subsektor harta tanah dan perkhidmatan perniagaan berkembang 6.6% dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 6.8%). Pertumbuhan subsektor yang stabil terutamanya dipacu oleh aktiviti perkhidmatan perniagaan yang meningkat 7.6% berikutan permintaan lebih tinggi bagi perkhidmatan profesional (Januari – Jun

2015: 7.6%). Prestasi ini juga dicerminkan oleh indeks perkhidmatan profesional yang berkembang kukuh 9.3% (Januari – Jun 2015: 10.1%). Sementara itu, segmen harta tanah terus berkembang walaupun pada kadar lebih perlahan sebanyak 4.5% terutamanya disebabkan oleh transaksi harta kediaman dan perdagangan lebih rendah (Januari – Jun 2015: 5.4%). Walau bagaimanapun, t r a n s a k s i h a r t a p e r t a n i a n p u l i h d e n g a n k e t a r a mencatat pertumbuhan 7.3% (Januari – Jun 2015: -9%). Pada 2016, subsektor ini dijangka berkembang 6.6% (2015: 6.6%). Subsektor pengangkutan dan penyimpanan meningkat 5.8% dalam tempoh enam bulan pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 5.5%). Pertumbuhan subsektor ini terutamanya disokong oleh segmen pengangkutan darat yang meningkat 7% berikutan jumlah penumpang perkhidmatan kereta api antara bandar yang lebih tinggi (Januari – Jun 2015: 5.6%). Prestasi ini juga dicerminkan oleh pertumbuhan dua angka jumlah penumpang Keretapi Tanah Melayu Berhad (KTMB) Antarabandar 66.5% dan Perkhidmatan Tren Elektrik (ETS) 93%, (Januari – Jun 2015: -31.1%; -2%). Pertumbuhan kukuh segmen ini terutamanya disokong oleh pengenalan laluan baharu dan peningkatan kekerapan perkhidmatan kereta api. Tambahan pula, jumlah trafik di lebuh raya bertol meningkat 2.6% kepada 904.4 juta kenderaan terutamanya di Lebuhraya Utara-Selatan (NSE) disebabkan oleh peningkatan penggunaan ketika musim perayaan dan cuti (Januari – Jun 2015: 4.5%; 881.4 juta kenderaan). Jumlah kargo KTMB mencatat penguncupan marginal sebanyak 0.3% kepada 2.885 juta tan metrik (Januari – Jun 2015: -20.3%; 2.893 juta tan metrik). Prestasi ini terutamanya disumbang oleh jumlah kargo kontena perkapalan lebih tinggi (2.4%) yang telah mengimbangi penurunan dalam jumlah kargo simen dan klinker (-12.9%). Segmen pengangkutan air meningkat 1.7% (Januari – Jun 2015: 1.3%) dengan jumlah kendalian kontena di pelabuhan utama 3 berkembang 5.7% kepada 12.2 juta unit bersamaan dua puluh kaki (TEU) (Januari – Jun 2015: 8.3%; 11.5 juta TEU). Pelabuhan Klang kekal sebagai penyumbang terbesar kepada pertumbuhan dalam tempoh tersebut merangkumi 53.1% daripada jumlah kendalian kontena (Januari – Jun 2015: 50%). Jumlah kontena yang dikendalikan di Pelabuhan Klang mencatat pertumbuhan kukuh sebanyak 12.2% terutamanya disebabkan oleh aktiviti transhipment lebih tinggi (Januari – Jun 2015: 9.6%). Peningkatan juga dicatat di pelabuhan Bintulu sebanyak 9.9%, diikuti Pulau Pinang (8.9%) dan Johor (1.6%) (Januari – Jun 2015: -11.2%; 3.5%; 3.8%). Sementara itu, jumlah kendalian kontena di pelabuhan Tanjung Pelepas menguncup 2.8%, diikuti Kuching (-0.8%) dan Kuantan (-0.6%) (Januari – Jun 2015: 9%; -7.8%; 4.8%). Segmen pengangkutan udara berkembang 2.3% disokong oleh pergerakan lebih tinggi penumpang antarabangsa (Januari – Jun 2015: 2.4%). Dalam tempoh separuh

Tidak termasuk Sabah, Sarawak dan Labuan. Tidak termasuk Sabah dan Sarawak. 3 Pelabuhan Klang, Pelabuhan Tanjung Pelepas, Pulau Pinang, Johor, Bintulu, Kuching dan Kuantan. 1 2

BAB 3.indd 44

10/14/16 8:52 PM

45

LAPORAN EKONOMI 2016/17

pertama 2016, jumlah penumpang udara meningkat 2.1% (Januari – Jun 2015: 0.4%) dengan peningkatan semula jumlah penumpang antarabangsa sebanyak 5% (Januari – Jun 2015: -1.7%). Prestasi ini terutamanya disebabkan oleh peningkatan bilangan kekerapan dan pengenalan laluan baharu penerbangan termasuk laluan antarabangsa terus ke Langkawi yang menyumbang kepada peningkatan ketara sebanyak 39.3% (Januari – Jun 2015: -8.6%). Tambahan pula, jumlah penumpang antarabangsa yang lebih tinggi dipacu oleh pertumbuhan kukuh penumpang dari China dan Asia Selatan. Walau bagaimanapun, pergerakan penumpang domestik merosot secara marginal sebanyak 0.4% dalam tempoh separuh pertama 2016 terutamanya disebabkan oleh pergerakan penumpang lebih rendah semasa bulan puasa pada bulan Jun (Januari – Jun 2015: 2.2%). Sementara itu, kargo udara menguncup 15% berikutan pertumbuhan perlahan perdagangan global (Januari – Jun 2015: 2.7%). Pada 2016, subsektor pengangkutan dan penyimpanan dijangka berkembang 5.7% (2015: 5.7%). Pertumbuhan ini disokong oleh aktiviti penumpang pengangkutan darat dan udara serta inisiatif pengembangan dan pemodenan yang berterusan bagi operasi pelabuhan untuk meningkatkan kapasiti pengendalian kargo. Dalam tempoh separuh pertama 2016, subsektor kewangan dan insurans menyederhana 0.8% terutamanya disokong oleh segmen insurans yang berkembang 3.5% (Januari – Jun 2015: 1%; -0.4%). Pertumbuhan segmen insurans didorong oleh pendapatan premium yang stabil dan tuntutan rendah dalam segmen motor. Segmen kewangan merosot secara marginal sebanyak 0.03% terutamanya disebabkan oleh pertumbuhan lebih perlahan pendapatan berasaskan faedah berikutan penurunan jumlah pinjaman yang diluluskan serta pendapatan berasaskan fi yang rendah (Januari – Jun 2015: 1.5%). Dalam tempoh tujuh bulan pertama 2016, jumlah pinjaman yang diluluskan merosot ketara sebanyak 16% kepada RM192.6 bilion (Januari – Julai 2015: 3.1%; RM229.4 bilion) dengan pinjaman kepada perniagaan menyusut 10% dan isi rumah 20.9% (Januari – Julai 2015: 23.9%; -9.1%). Prestasi ini sebahagiannya disebabkan oleh langkah kehematan makro untuk mengawal hutang isi rumah yang meningkat. Jumlah pinjaman terkumpul merekod pertumbuhan 5.1% kepada RM1,467.3 bilion (Januari – Julai 2015: 9.6%; RM1,395.7 bilion) terutamanya bagi sektor isi rumah yang meningkat 5.7% kepada RM841.4 bilion (Januari – Julai 2015: 8.6%; RM795.7 bilion). Pada 2016, subsektor kewangan dan insurans dijangka mencatat pertumbuhan 0.3% (2015: -0.7%). Dalam tempoh separuh pertama 2016, subsektor perkhidmatan lain meningkat 4.5% (Januari – Jun 2015: 4.7%) dengan nilai ditambah bagi pendidikan swasta berkembang 6.6% dan kesihatan swasta meningkat 5.6% (Januari – Jun 2015: 7.2%; 5.4%). Sehingga akhir Julai 2016, terdapat 496 institusi pendidikan tinggi swasta di seluruh negara (akhir Julai 2015: 510) terdiri daripada 10 kampus cawangan universiti asing, 53 universiti swasta, 33 kolej universiti swasta dan 400 kolej swasta. Bilangan

BAB 3.indd 45

pelajar asing dijangka meningkat 31.1% kepada 160,000 orang pada 2016 (2015: 13.2%; 122,061) berikutan pelbagai kursus yang ditawarkan, nilai wang setimpal dan persekitaran yang selamat. Sementara itu, bilangan pelancong kesihatan di hospital swasta mencatat 422,094 dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 429,910) dengan bilangan pesakit dari Indonesia merangkumi 57.5% daripada jumlah pelancong kesihatan. Subsektor ini dijangka meningkat 4.6% pada 2016 (2015: 4.7%) terutamanya didorong oleh permintaan kukuh untuk pendidikan swasta dan penjagaan kesihatan yang berkualiti di samping usaha berterusan untuk mempromosi pelancongan kesihatan. Subsektor perkhidmatan kerajaan meningkat 5.1% dalam tempoh separuh pertama 2016 berikutan peningkatan emolumen (Januari – Jun 2015: 3.9%). Pada 2016, subsektor ini dijangka meningkat 6.5% (2015: 4%).

Sektor Pembuatan Pengeluaran industri berorientasikan eksport yang lebih tinggi Nilai ditambah sektor pembuatan berkembang 4.3% dalam tempoh enam bulan pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 4.9%), sementara output meningkat 4% terutamanya disokong oleh industri berorientasikan eksport (Januari – Julai 2015: 4.8%). Pengeluaran lebih tinggi produk E&E dan berasaskan sumber menyumbang dengan ketara kepada industri berorientasikan eksport yang meningkat 4.2% (Januari – Julai 2015: 5.3%). Sementara itu, pertumbuhan industri berorientasikan domestik kekal pada 3.3% disokong oleh aktiviti pembinaan dan perbelanjaan pengguna yang berterusan. Gaji purata setiap pekerja terus meningkat 4.1% kepada RM3,076 manakala bilangan pekerja merosot 0.1% sebahagian besarnya disebabkan oleh automasi untuk mengganti pekerja kurang mahir (Januari – Julai 2015: 4.7%; RM2,897; 0.1%). Dalam tempoh suku kedua 2016, kadar penggunaan kapasiti kekal tinggi pada 77.5% menunjukkan peningkatan pengeluaran sektor ini (S1 2016: 76.7%). Bagi keseluruhan tahun, sektor pembuatan dijangka berkembang 4% (2015: 4.9%). Pengeluaran E&E terus berkembang 6.6% dalam tempoh tujuh bulan pertama 2016 (Januari – Julai 2015: 7.9%) manakala jualan meningkat ketara sebanyak 10.2% kepada RM126.8 bilion (Januari – Julai 2015: 5.4%; RM115.1 bilion). Perkembangan ini selaras dengan nisbah book-to-bill melebihi 1 dalam tempoh tersebut. Oleh itu, pengeluaran produk elektronik khususnya, papan litar bercetak meningkat 12.3%, manakala alatan semikonduktor kembali pulih 5.3% dan kelengkapan peranti meningkat semula 2.2% (Januari – Julai 2015: 7.6%; -8.5%; -2.4%). Walau bagaimanapun, pengeluaran elektronik pengguna meningkat secara sederhana 6.1%, sebahagiannya disebabkan oleh pengeluaran awal dalam tempoh suku pertama 2015 berikutan pelaksanaan cukai barang dan perkhidmatan (GST) pada April (Januari – Julai 2015: 102%).

10/14/16 8:52 PM

46

LAPORAN EKONOMI 2016/17

JADUAL 3.3

Indeks Pengeluaran Pembuatan Januari – Julai (2010 = 100)

Indeks

Industri berorientasikan eksport Produk elektrik dan elektronik

% Perubahan

% Bahagian

2015

2016

2015

2016

2015

2016

124.1

129.4

5.3

4.2

73.6

73.8 27.2

138.6

147.8

7.9

6.6

26.5

Kimia dan produk kimia

129.9

135.1

6.6

4.0

14.7

14.8

Produk petroleum bertapis

110.6

114.0

2.0

3.1

18.4

18.3

Kayu dan produk kayu

111.1

119.7

7.1

7.7

3.6

3.7

Pemprosesan di luar estet

103.8

90.0

0.0

-13.3

3.7

3.1

Produk getah

135.6

142.9

3.4

5.4

2.7

2.7

Produk kertas

114.0

120.2

2.5

5.4

2.7

2.7

Tekstil, pakaian, produk kulit dan kasut

122.4

131.3

7.2

7.2

1.3

1.3

132.4

136.7

3.3

3.3

26.4

26.2

127.6

135.6

7.2

6.3

4.2

4.3

166.9

176.2

3.6

5.6

4.1

4.2 3.3

Industri berorientasikan domestik Produk galian bukan logam dan yang berkaitan Produk logam yang direka Logam asas

104.8

107.0

2.5

2.1

3.3

Kelengkapan pengangkutan

160.5

155.4

7.6

-3.4

7.0

6.5

Produk makanan

116.6

124.0

-5.2

6.3

5.4

5.5 1.0

Minuman

130.5

141.8

14.4

8.6

1.0

Produk tembakau

112.2

118.3

8.6

5.4

0.5

0.5

Lain-lain

103.2

113.4

-3.1

9.9

0.8

0.9

126.2

131.2

4.8

4.0

100.0

100.0

Jumlah Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

Pengeluaran produk petroleum bertapis meningkat 3.1% berikutan permintaan luar yang lebih tinggi (Januari – Julai 2015: 2%). Sementara itu, pengeluaran produk kimia dan bahan kimia berkembang pada kadar lebih perlahan sebanyak 4% (Januari – Julai 2015: 6.6%). Prestasi ini sebahagiannya disebabkan oleh pengeluaran daripada gas perindustrian dan perubatan berkembang lebih rendah pada 5.7% (Januari – Julai 2015: 23.1%). Pengeluaran produk plastik meningkat semula 2.8% terutamanya disebabkan oleh permintaan lebih tinggi untuk artikel plastik pembungkusan barangan yang meningkat 5.7% dan produk plastik siap berkembang 14.5% (Januari – Julai 2015: -1.5%; -2.8%; 10.6%). Pengeluaran produk kayu dan kayu terus meningkat 7.7% (Januari – Julai 2015: 7.1%) dengan jualan berkembang 8.7% kepada RM8.8 bilion (Januari – Julai 2015: 2.8%; RM8.1 bilion). Subsektor ini sebahagian besarnya disokong oleh peningkatan pengeluaran pengilangan dan pengetaman kayu yang mencatat pertumbuhan ketara 18.7% dalam tempoh yang sama (Januari – Julai 2015: 13.9%). Sementara itu, output perabot kayu dan rotan berkembang 10.5% berikutan peningkatan permintaan dari destinasi eksport utama seperti Amerika Syarikat (AS), Australia dan Jepun (Januari – Julai 2015: 6.5%). Pengeluaran produk getah terus berkembang 5.4%, sebahagian besarnya disebabkan oleh permintaan lebih tinggi bagi sarung tangan getah (Januari – Julai 2015: 3.4%). Pengeluaran sarung tangan getah meningkat dengan ketara 6.4% berikutan purata harga jualan getah asli yang

BAB 3.indd 46

lebih rendah (Januari – Julai 2015: 3.1%). Tambahan pula, permintaan bagi sarung tangan getah meningkat berikutan peningkatan kesedaran kebersihan di pasaran pesat berkembang, terutamanya China, India dan Amerika Latin serta penularan wabak penyakit berjangkit seperti virus Zika, penyakit virus Ebola dan Avian Influenza A. Sementara itu, pengeluaran tayar getah untuk kenderaan berkembang 5.2% disebabkan oleh peningkatan permintaan daripada industri automotif, terutamanya AS, Australia dan Thailand (Januari – Julai 2015: 5.9%). Pengeluaran bahan berkaitan pembinaan terus meningkat 4.8% (Januari – Julai 2015: 4.5%) terutamanya disokong oleh peningkatan pengeluaran produk mineral bukan logam berkembang 6.3% diikuti asas logam (2.1%) dan logam yang direka (5.6%) (Januari – Julai 2015: 7.2%; 2.5%; 3.6%). Pengeluaran produk kaca meningkat dengan ketara sebanyak 21.9%, jongkong besi (24.7%) dan produk struktur logam lain (8.3%) (Januari – Julai 2015: 1.1%; 16.4%; 0.2%). Pertumbuhan subsektor ini disumbang oleh permintaan lebih tinggi daripada subsektor kejuruteraan awam dan kediaman. Output kelengkapan pengangkutan menguncup 3.4% dalam tempoh tujuh bulan pertama 2016 (Januari – Julai 2015: 7.6%). Kelembapan subsektor ini disebabkan oleh pengeluaran lebih rendah untuk kenderaan bermotor yang menguncup 22.2%, motosikal (-8.3%) serta pembinaan kapal dan bot (-1.7%) (Januari – Julai 2015: -8.7%; 8.7%; 10.2%). Jualan kenderaan merosot 14.8% kepada 370,242 unit (Januari – Ogos 2015: -2.3%; 434,390)

10/14/16 8:52 PM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

JADUAL 3.4

CARTA 3.2

Output Sektor Pembuatan: Subsektor E&E Januari – Julai

Keluaran Sektor Pembuatan (% perubahan)

(2010 = 100)

% 24

% Perubahan Indeks Pengeluaran Perindustrian Indeks Pengeluaran Pembuatan Industri berorientasikan eksport Industri berorientasikan domestik

21

Komponen dan papan elektronik

18

15

9

6

3

0

A

J 2014

O

J

A

J 2015

O

J

2016

2015

2016

-3.2

8.8

13.9

14.5

-2.1

3.6

2.5

2.5

Peralatan komunikasi

-1.8

-0.3

1.5

1.4

102.0

6.1

4.6

4.6

Motor elektrik, penjana, transformer dan perkakasan pengagihan dan pengawalan elektrik

6.6

3.9

0.6

0.6

Pendawaian dan peranti pendawaian

4.0

4.1

0.8

0.8

Perkakasan domestik

-4.2

9.2

0.3

0.4

Jentera kegunaan umum

2.9

5.9

1.0

1.0

Jentera kegunaan khas

7.9

2.3

1.4

1.4

7.9

6.6

26.5

27.2

Jumlah E&E J

% Bahagian

2015

Komputer dan kelengkapan peranti Peralatan elektronik pengguna

12

-3

47

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

A J 2016

Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

JADUAL 3.5

CARTA 3.3

Output Sektor Pembuatan: Bahan Berkaitan Pembinaan Januari – Julai (2010 = 100)

% Perubahan

(% perubahan) % 84 Bahan berkaitan pembinaan

% Bahagian

2015

2016

2015

2016

Kaca dan produk kaca

1.1

21.9

0.8

0.9

Pengeluaran galian bukan logam t.t.t.l.

8.7

2.8

3.4

3.4

-3.3

5.0

1.5

1.5

Produk struktur logam, tangki, takungan dan penjana wap

Prestasi Industri Terpilih

Kelengkapan pengangkutan E&E Produk petroleum

72

60

48

Produk lain yang direka daripada logam; aktiviti perkhidmatan kerja logam

7.7

5.9

2.7

2.7

Besi dan keluli asas

3.1

-2.0

2.3

2.2

Logam asas berharga dan logam bukan ferus lain

1.2

11.1

1.0

1.1

Jumlah bahan berkaitan pembinaan

4.5

4.8

11.7

11.8

36

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

24

12

0

-12

J

A

J 2014

O

J

A

J 2015

O

J

A 2016

J

Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

BAB 3.indd 47

10/14/16 8:52 PM

48

LAPORAN EKONOMI 2016/17

Rencana 1

Mempergiatkan Sektor Pembuatan Bernilai Tinggi Pengenalan Pertumbuhan ekonomi Malaysia yang memberangsangkan selama separuh abad ini dipacu oleh sektor pembuatan. Kepentingan sektor pembuatan kepada ekonomi terbukti melalui sumbangannya kepada keluaran dalam negeri kasar (KDNK), eksport dan penyediaan pekerjaan. Pada 2015, sektor ini menyumbang 23% kepada KDNK, 80.2% kepada jumlah eksport kasar dan 16.5% daripada jumlah tenaga kerja. Walau bagaimanapun, sektor ini menghadapi persaingan daripada pengeluar kos rendah di rantau ini seperti negara China dan Viet Nam. Sehubungan itu, Kerajaan telah mengenalpasti subsektor yang berpotensi sebagai pembuatan bernilai tinggi seperti elektrik dan elektronik (E&E), aeroangkasa, teknologi hijau dan peralatan perubatan. Subsektor ini memerlukan peningkatan rantaian nilai melalui proses peralihan aktiviti pembuatan untuk menjana pendapatan yang lebih tinggi. Subsektor ini juga memerlukan lebih banyak aktiviti berintensifkan kemahiran bagi produk memenuhi standard kualiti dan teknologi global.

Pemangkin Pembuatan Bernilai Tinggi Industri Elektrik dan Elektronik Industri E&E terus menjadi pemacu utama sektor pembuatan melalui sumbangannya yang besar kepada pengeluaran, pekerjaan, pelaburan dan eksport negara. Pada 2015, nilai tambah industri E&E mencatatkan RM64.6 bilion dan pelaburan yang diluluskan bagi E&E berjumlah RM8.9 bilion melepasi sasaran RM5.1 bilion. Nilai tambah industri E&E meningkat disebabkan oleh penggunaan baharu untuk semikonduktor dalam pendigitalan, mobiliti, capaian, kecekapan tenaga dan miniaturisation. Sementara itu, eksport E&E berjumlah RM277.9 bilion yang merangkumi 36.5% daripada jumlah eksport. Menyedari kepentingan industri E&E bagi meningkatkan rantaian nilai, Majlis Strategik Elektrik dan Elektronik telah ditubuhkan pada 25 Jun 2015 untuk meningkatkan tahap keupayaan dan daya saing industri ini.

Industri Aeroangkasa Industri aeroangkasa merupakan sektor strategik yang mempunyai potensi pertumbuhan tinggi dalam perindustrian dan pembangunan teknologi negara. Pada akhir 2015, pelaburan dalam industri ini berjumlah RM5 bilion, dengan 98% adalah daripada sumber domestik. Jumlah eksport produk berkaitan aeroangkasa meningkat 44.7% kepada RM4.2 bilion pada 2015, terutamanya disebabkan oleh eksport alat ganti dan komponen pesawat udara seperti kipas dan rotor. Industri ini terdiri daripada lapan syarikat yang terlibat dalam pemasangan pesawat, 28 syarikat dalam pembuatan bahagian pesawat dan komponen, termasuk peralatan sokongan darat. Manakala, lebih daripada 50 syarikat terlibat dalam aktiviti penyenggaraan, pembaikan dan baik pulih. Pasaran eksport utama ialah United Kingdom, Singapura, Amerika Syarikat, Jepun dan Thailand. Kerajaan telah melaksanakan inisiatif utama untuk menjadikan negara sebagai peneraju di rantau ini dalam industri aeroangkasa menjelang 2030. Inisiatif ini termasuk Rangka Tindakan Aeroangkasa Kebangsaan (2015 – 2030) dan Projek Permulaan (EPP) yang baharu iaitu Menjadikan Malaysia Hub bagi Pengeluar Kelengkapan Tulen Aeroangkasa di Asia Tenggara. EPP ini dijangka menyumbang RM1.1 bilion kepada pendapatan negara kasar (GNI), mewujudkan pelaburan bernilai RM1.9 bilion dan 3,368 peluang pekerjaan berkemahiran tinggi menjelang 2020.

Industri Teknologi Hjiau Teknologi Hijau adalah sebuah industri pertumbuhan baharu dalam sektor pembuatan. Industri ini dijangka menjana RM22.4 bilion kepada KDNK, RM28 bilion pelaburan dan menyediakan 144,590 peluang pekerjaan menjelang 2020. Dalam membangunkan industri Teknologi Hjiau, Kerajaan telah memperkenalkan Dasar Teknologi Hijau Negara pada 24 Julai 2009 yang memberi tumpuan kepada empat tonggak iaitu tenaga, alam sekitar, ekonomi dan sosial. Objektif utama dasar ini adalah untuk mengurangkan pelepasan karbon sehingga 45% menjelang 2030 berbanding 2005. Selaras dengan ini, Skim Pembiayaan Teknologi Hijau telah dilanjutkan sehingga akhir 2017 dengan jumlah peruntukan sebanyak RM1.2 bilion. Skim ini membolehkan syarikat yang layak untuk mendapatkan subsidi kerajaan sebanyak 2% ke atas faedah pinjaman dan jaminan 60% ke atas risiko pinjaman melalui Credit Guarantee Corporation.

BAB 3.indd 48

10/14/16 8:52 PM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

49

Industri Peralatan Perubatan Industri peralatan perubatan di Malaysia kebanyakannya menghasilkan peralatan berorientasikan eksport dan boleh dipecahkan kepada tiga kategori umum, produk getah dan lateks; pembuatan am peranti perubatan; dan produk yang dibuat oleh syarikat multinasional (MNC) asing. Sehingga 2015, industri peralatan perubatan terdiri daripada lebih 190 syarikat yang dikuasai oleh perusahaan kecil dan sederhana (PKS). Kebanyakan PKS adalah pengeluar sarung tangan perubatan manakala lebih 20 MNC menghasilkan peralatan perubatan. Pada 2015, industri ini mempunyai 30 projek diluluskan dengan nilai pelaburan RM1.8 bilion dan menyediakan 7,770 peluang pekerjaan. Malaysia kekal sebagai pengeluar utama dunia bagi kateter yang merangkumi 80% dan sarung tangan getah perubatan sebanyak 60% daripada pasaran dunia. Industri peralatan dijangka menghasilkan RM17.1 bilion pendapatan, RM11.4 bilion dalam GNI dan menjana 86,000 peluang pekerjaan menjelang 2020.

Isu dan Cabaran Sektor pembuatan menghadapi persaingan sengit dari kawasan berkos rendah dan ketidakcekapan berikutan penggunaan buruh murah secara meluas. Cabaran terbesar bagi subsektor pembuatan bernilai tinggi adalah untuk mengukuhkan inovasi, meningkatkan produktiviti, kemahiran tenaga kerja dan kandungan tempatan dalam Rantaian Nilai Global (GVC).

Meningkatkan Produktiviti Faktor Keseluruhan Dalam usaha transformasi ekonomi berasaskan input kepada berasaskan pengetahuan, tahap produktiviti perlu dipertingkatkan kerana Malaysia masih jauh ketinggalan berbanding kebanyakan ekonomi maju. Dalam tempoh 2011 – 2014, pertumbuhan purata Produktiviti Faktor Keseluruhan Malaysia adalah 0.7% berbanding Republik Korea (1%) dan Taiwan (1.2%). Ekonomi Malaysia masih didorong oleh faktor pengeluaran tradisional, iaitu modal dan buruh yang menyumbang hampir 70% daripada pertumbuhan KDNK antara 2010 hingga 2015. Peralihan ini memerlukan perubahan daripada pembuatan berintensifkan buruh kepada yang didorong oleh inovasi dan teknologi. CARTA 2

CARTA 1

Graduan Mengikut Bidang Pengajian 2014

Faktor Pengeluaran 1996 – 2020 Produktiviti pelbagai faktor Buruh (4.8%)

90

25.4

(4.8%)

Sastera & Sains Sosial

(4.5%)

(5.3%)

(5.0%-6.0%)

% 100

28.3

80

34.7

40.0

30.6

18.9

11.6

12.1

9.5

8.2

8.3

30.4

27.2

80 70

25.1

9.8 90

29.8

70 60

Sains

ICT Teknikal

Modal % 100

Pendidikan

21.4

20.4

60

16.0

50

50

40

11.2

12.8

18.1

40

30

49.5

20

41.1

46.4

48.8 44.0

20

10 0

39.1

40.2

41.1

2006

2010

2015

10

Rancangan Ketujuh, 1996-2000

Rancangan Kelapan, 2001-2005

Rancangan Kesembilan, 2006-2010

Rancangan Kesepuluh, 2011-2015

Rancangan Kesebelas, 2016-2020

Nota: Berdasarkan KDNK pada harga 2010. Data dalam kurungan: Pertumbuhan KDNK sebenar (% tahunan). Sumber: Unit Perancang Ekonomi dan Jabatan Perangkaan Malaysia.

BAB 3.indd 49

30

0

Sumber: Kajian Pengesanan Kebolehpasaran Siswazah, Kementerian Pengajian Tinggi, 2014.

10/14/16 8:52 PM

50

LAPORAN EKONOMI 2016/17

Mengukuhkan Inovasi Inovasi adalah pra-syarat untuk meningkatkan daya saing dan penglibatan dalam GVC. Inovasi juga menambahbaik proses dan kualiti produk. Peralihan ke arah pertumbuhan berasaskan inovasi akan lebih membantu dalam usaha menaik taraf tahap perindustrian. Walau bagaimanapun, tahap inovasi di Malaysia masih rendah terutamanya disebabkan oleh pembiayaan yang tidak mencukupi, penglibatan sektor swasta yang rendah dalam penyelidikan dan pembangunan (R&D) dan kekurangan tenaga penyelidik. Tahap inovasi yang rendah juga dicerminkan oleh bilangan paten, reka bentuk perindustrian dan aplikasi tanda dagangan yang ketinggalan berbanding negara lain di rantau ini. Selain daripada pelaburan R&D, ketersediaan sumber manusia dalam bidang Sains dan Teknologi (S&T) adalah penentu penting ekonomi yang inovatif. Walaupun usaha telah diambil oleh Kementerian Pendidikan Malaysia untuk mempromosikan pendidikan S&T, Kejuruteraan dan Matematik, hanya 26.4% graduan adalah dalam bidang Sains dan Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) pada 2014. JADUAL 1

Bilangan Permohonan Paten, Cap Dagangan dan Reka Bentuk Perindustrian 2014 Paten Malaysia Republik Korea

7,620

Cap Dagangan

Reka Bentuk Perindustrian

34,571

1,882

210,292

208,921

68,441

India

42,854

222,653

9,309

China

928,177

2,222,680

564,555

1,033,100

2,773,472

656,300

Pendapatan Pertengahan Atas

Sumber: World Intellectual Property Organisation (WIPO), 2014

Meningkatkan Kemahiran Sebuah negara berproduktiviti tinggi memerlukan tenaga kerja berpendidikan, berkemahiran, berpengetahuan dan berbakat untuk menarik pelaburan. Pada 2014, hanya 25% daripada pekerjaan di Malaysia adalah dalam kategori berkemahiran tinggi memandangkan lebih tiga perempat daripada bilangan tenaga kerja hanya berpendidikan setakat Sijil Pelajaran Malaysia atau setaraf dengannya. Sekitar 25% graduan menganggur selepas tamat pengajian berikutan kekurangan kemahiran seperti pengetahuan ICT dan penguasaan Bahasa Inggeris. Sementara itu, Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional (TVET) menghadapi beberapa cabaran seperti tadbir urus yang tidak selaras, penyampaian yang tidak tersusun, kekurangan pengiktifaran untuk graduan TVET dan jurang kompetensi dalam kalangan tenaga pengajar. Cabaran ini juga perlu diatasi bagi memastikan institusi TVET menghasilkan graduan yang berkualiti menepati keperluan industri.

Meningkatkan Rantaian Nilai Global Sumbangan Malaysia kepada GVC adalah kukuh dan konsisten dengan keterbukaan terhadap perdagangan dan kemudahan menjalankan perniagaan. Pencapaian ini terbukti melalui penyertaan Malaysia dalam GVC yang merangkumi 2.7% daripada perdagangan global dan 5.2% daripada perdagangan Asia dalam tempoh 2009 sehingga 2013. Pencapaian ini menjadikan Malaysia sebagai ekonomi Asia keempat paling aktif dalam perdagangan GVC selepas China, Jepun dan Republik Korea. Walau bagaimanapun, penyertaan ini hanya tertumpu kepada backward linkages dengan sumbangan nilai ditambah yang rendah. Penyertaan ini adalah penting bagi Malaysia untuk meningkatkan kandungan tempatan dalam rantaian nilai global, memandangkan nilai ditambah domestik mengukur sumbangan perdagangan kepada KDNK negara.

Rumusan Menjelang 2020, sektor pembuatan dijangka berkembang sebanyak 5.1% setahun dan menyumbang 22.5% kepada KDNK serta 18.2% daripada jumlah guna tenaga. Pertumbuhan ini sebahagian besarnya akan disumbang oleh subsektor pembuatan yang bernilai tinggi. Sehubungan itu, Malaysia perlu mempertingkatkan tahap penggunaan teknologi dan inovasi serta meningkatkan pelaburan modal insan dan R&D bagi mencapai tahap rantaian nilai sektor pembuatan yang lebih tinggi.

BAB 3.indd 50

10/15/16 4:41 AM

51

LAPORAN EKONOMI 2016/17

dengan 328,227 adalah kenderaan penumpang, manakala selebihnya adalah kenderaan perdagangan. Pada 2016, jualan dijangka lebih rendah, dengan jumlah keseluruhan industri dianggar 580,000 unit menunjukkan sentimen pasaran yang berhati-hati (2015: 666,674).

JADUAL 3.7

Pembuatan produk makanan meningkat semula 6.3% (Januari – Julai 2015: -5.2%) terutamanya dipacu oleh peningkatan pengeluaran produk pengilangan bijirin (9.8%), produk pembuatan roti dan kek (17.5%) dan gula (13%) (Januari – Julai 2015: -13.2%; -17.4%; -0.6%). Walau bagaimanapun, pengeluaran produk minyak sawit bertapis menguncup 3.3% disebabkan pengeluaran lebih rendah minyak sawit mentah (CPO) (Januari – Julai 2015: -16%). Sementara itu, jumlah jualan subsektor ini meningkat lebih tinggi 13.2% kepada RM23.6 bilion (Januari – Julai 2015: 0.7%; RM20.8 bilion). Pertumbuhan ini disokong permintaan kukuh daripada ekonomi serantau dan sempena musim perayaan serta acara seperti Pesta Perdagangan Makanan dan Minuman Antarabangsa Malaysia dan Piala Euro.

Sektor Pertanian Pengeluaran minyak sawit mentah lebih rendah Sektor pertanian menguncup 6% dalam tempoh separuh pertama 2016 disebabkan pengeluaran CPO dan getah yang lebih rendah (Januari – Jun 2015: 0.3%). Walau bagaimanapun, pengeluaran komoditi makanan seperti ternakan, buah-buahan dan sayur-sayuran meningkat disokong oleh pelbagai program dan inisiatif Kerajaan untuk mencapai tahap sara diri. Pada 2016, nilai ditambah sektor pertanian dijangka merosot 3.3% terutamanya disebabkan pengeluaran CPO yang lebih rendah (2015: 1.2%). Nilai ditambah subsektor kelapa sawit terus menguncup 15.2% berikutan pengeluaran CPO yang lebih rendah, terjejas oleh keadaan cuaca buruk (Januari – Jun 2015: -0.4%). Dalam tempoh sembilan bulan pertama 2016, pengeluaran C P O m e ro s o t k e t a r a s e b a n y a k 1 5 . 3 % k e p a d a JADUAL 3.6

Nilai Ditambah Sektor Pertanian 2015 – 2016 (pada harga malar 2010) % Perubahan Kelapa sawit Getah Ternakan Pertanian lain1 Perhutanan dan pembalakan Perikanan Pertanian

% Bahagian

2015

20162

2015

20162

1.3 8.1 2.4 2.6

-9.5 -5.0 3.6 5.7

46.9 7.2 10.7 17.7

43.9 7.1 11.4 19.3

-9.9 0.6 1.2

-2.9 3.2 -3.3

6.9 10.7 100.0

6.9 11.4 100.0

Termasuk padi, buah-buahan, sayur-sayuran, kelapa, tembakau, teh, bunga, lada, koko dan nanas. 2 Anggaran. 1

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Kementerian Kewangan Malaysia.

BAB 3.indd 51

Kelapa Sawit: Kawasan, Hasil dan Pengeluaran 2015 – 2016 % Perubahan 2015

20162

2015

20162

Keluasan tanaman (‘000 hektar)

5,392

5,858

3.1

8.6

Kawasan matang (‘000 hektar)

4,689

5,085

3.6

8.4

Hasil (tan/hektar)

18.5

17.5

-0.8

-5.3

19,962

18,000

1.5

-9.8

1

Pengeluaran Minyak kelapa sawit (‘000 tan metrik) 1 2

Hasil buah tandan segar. Anggaran.

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Kementerian Perusahaan Perladangan dan Komoditi dan Kementerian Kewangan Malaysia.

12.6 juta tan metrik (Januari – September 2015: 1.4%; 14.9 juta tan metrik). Keadaan ini sebahagian besarnya disebabkan penurunan hasil buah tandan segar kepada 11.6 tan sehektar dan kadar perahan minyak yang lebih rendah 20.2% (Januari – September 2015: 13.7 tan sehektar; 20.3%). Pada 2016, output CPO dijangka lebih rendah mencatat 18 juta tan metrik (2015: 20 juta tan metrik). Dalam tempoh sembilan bulan pertama 2016, harga purata CPO meningkat kepada RM2,556 setan metrik disebabkan kekangan bekalan akibat cuaca (Januari – September 2015: RM2,151 setan metrik). Sementara itu, stok pada akhir bulan menyusut kepada 1.5 juta tan metrik sehingga akhir September 2016 berikutan pengeluaran CPO lebih rendah (akhir September 2015: 2.6 juta tan metrik). Pada 2016, harga CPO dijangka stabil sekitar RM2,500 setan metrik berikutan pengeluaran dijangka meningkat seiring dengan berakhirnya kesan El Niño dalam tempoh separuh kedua tahun ini (2015: RM2,158 setan metrik). Dalam tempoh separuh pertama 2016, nilai ditambah subsektor getah merosot ketara 9.7% berikutan keadaan cuaca buruk serta harga yang rendah (Januari – Jun 2015: 1%). Pengeluaran getah menyusut ketara sebanyak 9.3% kepada 415,385 tan metrik (Januari – Ogos 2015: 0.8%; 457,954 tan metrik). Pada 2016, pengeluaran dijangka menguncup 10% kepada 650,000 tan metrik berikutan harga rendah yang tidak menggalakkan aktiviti torehan (2015: 8%; 722,122 tan metrik). Dalam tempoh sembilan bulan pertama 2016, harga getah asli (SMR20) berada pada purata RM5.17 sekilogram, dengan harga terendah RM4.27 sekilogram dicatat pada 11 Februari 2016 (Januari – September 2015: RM5.27 sekilogram). Harga getah lebih rendah disebabkan permintaan lemah, terutamanya dari China berikutan pengenaan duti antilambakan dan timbal balas ke atas tayar kenderaan tertentu oleh AS. Walau bagaimanapun, harga dijangka kekal stabil berikutan Thailand, Indonesia dan Malaysia di bawah Majlis Getah Tiga Pihak Antarabangsa komited untuk mengurangkan eksport. Sebagai usaha menggalakkan

10/15/16 6:02 AM

52

LAPORAN EKONOMI 2016/17

Sisipan 1

Impak El Niño kepada Subsektor Kelapa Sawit Pengenalan Malaysia merupakan pengeluar dan pengeksport minyak sawit kedua terbesar dunia. Pada 2015, Malaysia mengeluarkan sebanyak 20 juta tan metrik minyak sawit mentah (CPO), menyumbang 32% kepada jumlah pengeluaran dunia. Minyak sawit turut menyumbang 5.8% kepada pendapatan eksport negara. Walau bagaimanapun, pengeluaran CPO terjejas dengan episod El Niño terkini (Mac 2015 – Mei 2016) yang mengakibatkan kemarau teruk dan menyebabkan kekurangan air. El Niño adalah fenomena pemanasan suhu permukaan laut di timur Lautan Pasifik. Semasa episod El Niño tersebut, corak hujan tropika dan peredaran atmosfera yang normal telah terganggu, mencetuskan perubahan iklim yang melampau seperti kemarau, banjir serta mempengaruhi kekuatan dan kekerapan ribut taufan. Sejak 30 tahun yang lalu, episod El Niño yang paling hebat adalah pada 1982 – 1983 dan 1997 – 1998. Kesan kepada Pengeluaran CPO El Niño menjejaskan proses pematangan buah tandan segar (FFB) berikutan keadaan cuaca panas dan kekurangan hujan. Dalam tempoh enam bulan pertama 2016, hasil FFB berkurang 16.2% kepada 7 tan metrik sehektar (Januari – Jun 2015: -1.8%; 8.4 tan metrik sehektar), manakala pengeluaran CPO merosot 16.1% kepada 7.6 juta tan metrik (Januari – Jun 2015: -0.2%; 9 juta tan metrik). Keadaan ini menyebabkan penurunan stok minyak sawit kepada 1.8 juta tan metrik pada Jun 2016 (Jun 2015: 2.1 juta tan metrik). CARTA 1

Pengeluaran Minyak Sawit Mentah % perubahan 45

tan metrik (’000) 2,100

30

1,400

15

700

0

0

2015

-15

2016

-700

skala kanan

Pengeluaran CPO -30

Jan

Feb

Mac

Apr

Mei

Jun

-1,400

Sumber: Lembaga Minyak Sawit Malaysia dan Jabatan Perangkaan Malaysia.

Kesan kepada Sektor Pertanian Memandangkan subsektor kelapa sawit menyumbang kira-kira 40% kepada sektor pertanian, kejatuhan pengeluaran CPO memberi kesan ketara kepada pertumbuhan keseluruhan sektor b e r k e n a a n . D a l a m t e m p o h s u k u k e d u a 2 0 1 6 , p e r t u m b u h a n s e k t o r p e r t a n i a n m e ro s o t 7 . 9 % ( S 2 2 0 1 5 : 4 . 6 % ) . K e a d a a n i n i t e r u t a m a n y a d i s e b a b k a n o l e h p re s t a s i s u b s e k t o r k e l a p a s a w i t yang lemah berikutan kejatuhan pengeluaran CPO yang menyebabkan penurunan sebanyak 9 . 3 m a t a p e r a t u s a n k e p a d a p e r t u m b u h a n k e s e l u r u h a n s e k t o r.

BAB 3.indd 52

10/14/16 8:52 PM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

53

CARTA 2

Sumbangan kepada Sektor Pertanian mata peratusan 8 6 4.6 4 2.3

2

1.5

0 -2 -4

Getah Kelapa sawit

-4.1

-3.8

Ternakan

-9.3

Pertanian lain

-6

Perhutanan dan pembalakan -7.9

Perikanan

-8

Sektor pertanian (% perubahan) -10

S1

S2

S3 2015

S4

S1

S2 2016

Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

Impak kepada Harga CPO Harga CPO berada pada aliran meningkat berikutan bekalan minyak sawit terjejas akibat El Niño. Dalam tempoh separuh pertama 2016, purata harga CPO meningkat 13.4% kepada RM2,517 setan metrik (Januari – Jun 2015: RM2,219 setan metrik), dengan harga tertinggi RM2,709 setan metrik dicatat pada 1 April 2016. Pada 2016, purata harga CPO dijangka berada sekitar RM2,500 setan metrik dengan jangkaan peningkatan pengeluaran dan keadaan cuaca yang lebih baik.

Impak kepada Pendapatan Eksport Aliran harga CPO yang meningkat berikutan bekalan yang terhad menjadikan harga eksport meningkat kepada RM2,560 setan metrik dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: RM2,397 setan metrik). Walau bagaimanapun, penghantaran yang lebih rendah sebanyak 7 juta tan metrik berbanding tempoh yang sama tahun lepas (7.7 juta tan metrik) menjadikan pendapatan eksport berkurangan kepada RM18.1 bilion (Januari – Jun 2015: RM18.5 bilion).

Rumusan Dalam tempoh separuh pertama 2016, pengeluaran CPO terjejas teruk akibat fenomena El Niño. Keadaan ini telah menyebabkan kelembapan prestasi keseluruhan sektor pertanian. Walau bagaimanapun, pada masa hadapan, pengeluaran CPO dijangka meningkat untuk bulan seterusnya dengan berakhirnya keadaan cuaca El Niño.

BAB 3.indd 53

10/14/16 8:52 PM

54

LAPORAN EKONOMI 2016/17

JADUAL 3.9

JADUAL 3.8

Pengeluaran Pertanian Lain 2015 – 2016

Getah: Kawasan, Hasil dan Pengeluaran 2015 – 2016 % Perubahan

Jumlah kawasan (‘000 hektar) Kebun kecil Estet

1

20163

1.7

2.0

-35.1

15.7

3,322

3,514

16.6

5.8

271

269

-1.6

-0.6

1,071

1,084

0.4

1.2

993

1,000

0.7

0.7

78

84

-2.2

7.7

Daging1 Ayam-itik

1,614

1,671

2.6

3.6

12,918

13,779

6.5

6.7

76

77

1.0

0.7

1,188

1,242

-0.7

4.5

28

30

2.9

4.2

Koko Padi Ternakan

1,450

3.7

3.6

Estet

1,560

1,580

-2.1

1.3

Susu (juta liter)

722

650

8.0

-10.0

665

599

8.5

-9.9

57

51

2.3

-11.1

Pertanian pelbagai

5.9

Buah-buahan2 Lada Sayur-sayuran

5.2

Anggaran.

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan, Kementerian Perusahaan Perladangan dan Komoditi dan Kementerian Kewangan Malaysia.

pekebun kecil terus menoreh dalam persekitaran harga pasaran rendah dan seterusnya meringankan beban, Kerajaan telah meningkatkan kadar pengaktifan Skim Insentif Pengeluaran Getah kepada RM5.50 sekilogram (f.o.b) dan RM2.20 sekilogram (harga ladang) berkuatkuasa Januari 2016 (September 2015: RM5.10 sekilogram; RM2 sekilogram). Oleh itu, harga getah dijangka stabil pada RM5 sekilogram pada 2016 (2015: RM5.22 sekilogram). Nilai ditambah subsektor agro-makanan berkembang 4.5% dalam tempoh separuh pertama 2016, sejajar dengan usaha Kerajaan untuk meningkatkan jaminan makanan (Januari – Jun 2015: 3.7%). Subsektor ternakan meningkat 4.9% (Januari – Jun 2015: 3.7%), sebahagian besarnya disebabkan peningkatan pengeluaran ayam-itik. Nilai ditambah subsektor pertanian lain meningkat 5.5% berikutan pengeluaran lebih tinggi buah-buahan dan sayur-sayuran (Januari – Jun 2015: 3.6%). Sementara itu, nilai ditambah subsektor perikanan berkembang 2% disokong pendaratan ikan marin lebih tinggi (Januari – Jun 2015: 2.2%).

Sektor Perlombongan Pengeluaran gas asli lebih tinggi Sektor perlombongan meningkat pada kadar sederhana 1.4% dalam tempoh enam bulan pertama 2016 disokong peningkatan semula output gas asli (Januari – Jun 2015: 7.8%).

BAB 3.indd 54

2015

20161

1,400

% daripada pengeluaran dunia

20163

2015

Kebun kecil

Estet

2015

20161

Telur (juta)

Kebun kecil

% Perubahan

2015

Hasil (kg sehektar)

Jumlah pengeluaran (‘000 tan metrik)

(‘000 tan metrik)

1,373

1,505

-5.5

9.6

Kelapa (juta unit)

506

526

-15.0

4.1

Bunga (juta keratan)

510

526

2.3

3.1

Termasuk daging lembu, kambing dan khinzir. Terdiri daripada belimbing, betik, durian, jambu, mangga, manggis, pisang, rambutan dan nanas. 3 Anggaran. 1 2

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Kementerian Perusahaan Peladangan dan Komoditi; dan Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani, Malaysia.

Nilai ditambah subsektor gas asli kembali pulih 1.9% disokong output lebih tinggi, terutamanya dari medan minyak dan gas di Semenanjung dan Sabah (Januari – Jun 2015: -1.8%). Sementara itu, nilai ditambah subsektor minyak mentah (termasuk kondensat) meningkat marginal sebanyak 0.2% disebabkan pengeluaran medan minyak di Sarawak yang lebih rendah (Januari – Jun 2015: 17%). Bagi keseluruhan tahun, sektor perlombongan dijangka berkembang 1.1% (2015: 4.7%) dipacu pengeluaran gas asli lebih tinggi berikutan peningkatan kapasiti dengan penyambungan semula Saluran Paip Gas Sabah-Sarawak serta permulaan projek Sabah Ammonia Urea (SAMUR) dan LNG Train 9. Walau bagaimanapun, pengeluaran minyak mentah (termasuk kondensat) dijangka merosot 2.1% terutamanya disebabkan harga minyak yang kekal rendah dan peningkatan medan minyak matang (2015: 9.8%). Berikutan pertumbuhan ekonomi global yang lebih perlahan, inventori yang tinggi dan bekalan kukuh daripada Pertubuhan Negara-negara Pengeksport Petroleum (OPEC), harga minyak Brent didagangkan lebih rendah pada purata USD42 setong dalam tempoh sembilan bulan pertama 2016 (Januari – September 2015: USD55.4 setong). Meskipun terdapat potensi perjanjian OPEC menghadkan pengeluaran, harga minyak Brent dijangka didagangkan antara USD40 – USD45 setong dalam tempoh separuh kedua 2016, mencerminkan ketidaktentuan dunia semasa dan lebihan minyak berterusan.

10/14/16 8:52 PM

55

LAPORAN EKONOMI 2016/17

JADUAL 3.10

Minyak Mentah dan Gas Asli: Pengeluaran dan Simpanan 2015 – 2016 % Perubahan 2015

20163

2015

20163

Pengeluaran1 (‘000 tong sehari)

662

648

9.8

-2.1

Rizab (bilion tong)

6.0

5.9

2.8

-0.8

Rizab / pengeluaran (tahun)

27

24

Pengeluaran2 (juta kaki padu standard sehari)

6,218

6,798

-1.8

9.3

Rizab (trilion kaki padu)

103.9

100.4

3.2

-3.4

44

43

Minyak mentah

Gas asli

Rizab / pengeluaran (tahun)

Termasuk kondensat. 2 Tidak termasuk pembakaran dan suntikan semula. 3 Anggaran. 1

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: PETRONAS dan Kementerian Kewangan Malaysia.

Sektor Pembinaan Kejuruteraan awam menyokong pertumbuhan Nilai ditambah sektor pembinaan mencatat pertumbuhan kukuh 8.4% dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 7.6%). Kerancakan aktiviti kejuruteraan awam dan kemapanan aktiviti kediaman telah mengimbangi pertumbuhan perlahan subsektor bukan kediaman. Secara keseluruhan, tiga subsektor ini merupakan penyumbang tertinggi (lebih daripada 80%) daripada keseluruhan aktiviti pembinaan. Jumlah nilai kerja pembinaan yang telah siap dalam tempoh separuh pertama 2016 meningkat 11.4% kepada RM62 bilion melibatkan 11,881 projek (Januari – Jun 2015: 11.6%; RM56 bilion; 12,158 projek). Subsektor kejuruteraan awam menyumbang 33.2% kepada jumlah nilai kerja pembinaan, diikuti subsektor bukan kediaman (32.1%), kediaman (29.8%) dan aktiviti pembinaan khusus (4.9%). Sektor swasta terus mendominasi aktiviti pembinaan merangkumi 66.3% dalam tempoh separuh pertama 2016. Sektor pembinaan dijangka berkembang 8.7% pada tahun ini (2015: 8.2%). Subsektor kejuruteraan awam mencatat pertumbuhan dua angka sebanyak 21.4% disokong pelaburan dalam industri petrokimia dan kerja infrastruktur yang berterusan (Januari – Jun 2015: 2.9%). Aktiviti ini termasuk pembinaan Pembangunan Bersepadu Penapisan Minyak dan Petrokimia (RAPID), Terminal Petroleum Laut Dalam Fasa 2 Pengerang serta Kompleks LNG Petronas Bintulu. Penaiktarafan Landasan Keretapi Berkembar Lembah Klang

BAB 3.indd 55

Jajaran Rawang – Salak Selatan, pembinaan Terminal Laut Dalam baharu di Pelabuhan Kuantan, Lebuhraya Pan Borneo Fasa 1 dan Skim Bekalan Air Kuala Terengganu Utara serta kerja menaik taraf jalan raya, terutamanya di Selangor, Pahang dan Johor dijangka mengukuhkan lagi pertumbuhan subsektor ini. Subsektor kediaman meningkat 10.4% disokong pertumbuhan kukuh dalam penawaran akan datang iaitu 13.1% kepada 816,174 unit (Januari – Jun 2015: 13.5%; 10.3%; 721,730 unit). Lembah Klang kekal penyumbang terbesar penawaran akan datang merangkumi 26.2%, terutamanya disebabkan oleh skim rumah mampu milik yang semakin meningkat (Januari – Jun 2015: 25.6%). Walau bagaimanapun, kelulusan perumahan baharu merosot ketara sebanyak 32% kepada 44,389 unit disebabkan pemaju menjual harta tanah yang belum dijual, manakala sikap pembeli yang lebih berhati-hati berikutan peningkatan ketidaktentuan ekonomi global (Januari – Jun 2015: -2.1%; 65,231 unit). Selain itu, unit rumah mula dibina menguncup 16.8% kepada 60,378 unit (Januari – Jun 2015: 15%; 72,545 unit). Rumah teres merupakan penyumbang terbesar bagi unit mula dibina merangkumi 43.6% (26,324 unit) diikuti kondominium/pangsapuri kepada 29.9% (18,070 unit), manakala rumah berkos rendah pula kepada 11% (6,617 unit) daripada jumlah unit mula dibina. Kadar jualan bagi unit kediaman berada pada tahap yang lebih rendah 25.6% dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: 29.8%). Keadaan ini terutamanya mencerminkan permintaan rumah berkos tinggi yang lebih perlahan. Dalam tempoh separuh pertama 2016, terdapat 102,096 transaksi harta kediaman bernilai RM32.7 bilion yang merangkumi 62.4% daripada jumlah keseluruhan transaksi (Januari – Jun 2015: 119,446 transaksi; RM36.5 bilion; 64.1%). Transaksi harta kediaman di Kuala Lumpur mencatat penurunan ketara sebanyak 20.1%, diikuti Selangor (-14.1%), Pulau Pinang (-13.5%) dan Johor (-10.9%). Penyederhanaan transaksi sebahagiannya disebabkan oleh sentimen pembeli yang berhati-hati dan langkah untuk mengawal kenaikan harga rumah secara mendadak. Kediaman tidak terjual meningkat 63.1% kepada 13,438 unit bernilai RM7.6 bilion dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: -24.1%; 8,238 unit; RM2.7 bilion) dengan unit tidak terjual tertinggi dicatat di Johor merangkumi 21.1% (2015: 23.3%). Indeks Harga Rumah Malaysia (MHPI) terus menyederhana mencerminkan pelbagai langkah kawalan kenaikan harga rumah. MHPI mencatat 235.4 mata (pada tahun asas 2000) meningkat 5.3% dalam tempoh suku kedua 2016, pertumbuhan terendah sejak suku keempat 2009 (S2 2015: 223.5 mata; 7.5%). Namun begitu, semua negeri mencatat peningkatan harga kecuali Kelantan (-0.2%) dan Sabah (-0.6%). Johor mencatat peningkatan tertinggi iaitu 7%, diikuti Kuala Lumpur (6.9%), Selangor (6.6%), Kedah (6.5%) and Negeri Sembilan (6.2%). Purata harga semua rumah meningkat kepada RM326,241 dalam tempoh suku kedua 2016 berbanding RM309,705 dalam tempoh yang sama pada 2015. Rumah berkembar merekod pertumbuhan tertinggi pada 6.5%, diikuti rumah unit bertingkat tinggi (6%) dan rumah teres (5.7%).

10/14/16 8:52 PM

56

LAPORAN EKONOMI 2016/17

CARTA 3.4

CARTA 3.5

Indeks Harga Rumah Malaysia

Penunjuk Penawaran Harta Tanah Kediaman unit ('000) 5,200

(% perubahan)

unit ('000) 900 Stok sedia ada Penawaran akan datang Penawaran dirancang

% 28

MHPI Kuala Lumpur

skala kanan

Selangor Johor Pulau Pinang

24 4,800

820

20 4,400

740

16

4,000

12

660

8 3,600

580

4

3,200

S1

S3 2012

S1

S3 2013

S1

S3 2014

S1

S3 2015

S1 2016

0

500

S1

S3 2012

S1

S3 2013

S1

S3 2014

S1

S3 2015

S1 2016

Sumber: Pusat Maklumat Harta Tanah Negara.

Sumber: Pusat Maklumat Harta Tanah Negara.

CARTA 3.6

Penunjuk Penawaran Harta Tanah Bukan Kediaman Penawaran Akan Datang

unit 100,000

Perindustrian Kedai Ruang niaga Ruang pejabat

90,000

meter persegi ('000) 3,200

Kadar Penghunian

%

88

2,800

skala kanan

86

80,000 2,400 70,000

Ruang pejabat 2,000

60,000 50,000

84

1,600

40,000

1,200

82 Ruang niaga

30,000 800 80

20,000 400

10,000 0

S1

S3 2012

S1

S3 2013

S1

S3 2014

S1

S3 2015

S1 2016

0

78

S1

S3 2012

S1

S3 2013

S1

S3 2014

S1

S3 2015

S1 2016

Sumber: Pusat Maklumat Harta Tanah Negara.

BAB 3.indd 56

10/14/16 8:52 PM

57

LAPORAN EKONOMI 2016/17

Aktiviti pembinaan dalam subsektor bukan kediaman meningkat pada kadar sederhana sebanyak 3% (Januari – Jun 2015: 19.8%). Prestasi ini terutamanya disebabkan unit mula dibina yang berkurang, khususnya dalam segmen perindustrian (-77.1%), kompleks membeli-belah (-43.6%) dan kedai3 (-36.5%) (Januari – Jun 2015: -21.5%; 618.7%; 156.7%). Segmen Pejabat Binaan Khas (PBO) mencatat prestasi lebih baik dengan penawaran akan datang kembali pulih 28.4% kepada 2 juta meter persegi (mp). Penawaran yang dirancang bagi PBO meningkat ketara 56% kepada 1 juta mp dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: -15.9%; 1.6 juta mp; 36.6%; 0.7 juta mp). Segmen kedai mencatat 6,513 transaksi bernilai RM4.7 bilion dalam tempoh separuh pertama 2016 merangkumi 56% daripada jumlah transaksi harta komersial (Januari – Jun 2015: 10,045 transaksi; RM7.9 bilion). Johor menyumbang jumlah tertinggi sebanyak 17.5% daripada keseluruhan pasaran diikuti Selangor (16.1%). Kedai tidak terjual meningkat 22.6% kepada 5,024 unit bernilai RM2.5 bilion dalam tempoh tersebut berikutan sentimen perniagaan yang lebih berhati-hati (Januari – Jun 2015: -14.8%; 4,097 unit; RM1.7 bilion). Walau bagaimanapun, permintaan untuk bangunan komersial kekal menggalakkan dengan kadar purata penghunian ruang perniagaan 82.2% dan ruang pejabat sebanyak 83.5%, mencerminkan permintaan mapan bagi ruang komersial terutamanya di kawasan utama. Stok sedia ada bagi kompleks membelibelah adalah 14.2 juta mp manakala bagi segmen industri pula berjumlah 106,453 unit, sehingga akhir Jun 2016 (akhir Jun 2015: 13.4 juta mp; 103,103 unit). Indeks Sewaan Bangunan Pejabat Binaan Khas Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur meningkat 4% kepada 128.7 mata dalam tempoh suku kedua 2016 (S2 2015: 3.5%; 123.7 mata). Pusat Bandar Kuala Lumpur mencatat peningkatan sewa tertinggi 4.2% kepada RM4.73 sekaki persegi (psf) mengatasi purata RM4.62 psf di Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur.

JADUAL 3.11

KDNK mengikut Permintaan Agregat 2015 – 2017 (pada harga malar 2010)

% KDNK

2015

20163

20174

92.0

5.1

4.7

4.9

2016 Permintaan domestik1 Perbelanjaan swasta

70.4

6.1

5.9

6.2

Penggunaan

53.3

6.0

6.1

6.3

Pelaburan

17.0

6.4

5.3

5.8

21.6

2.1

0.8

0.6

13.0

4.4

0.2

0.4

8.7

-1.0

1.7

1.1

7.8

-3.8

-4.7

1.9

70.4

0.6

0.7

2.5

62.6

1.2

1.4

2.6

Perbelanjaan awam Penggunaan Pelaburan Sektor luar Eksport

2

Import2 KDNK 1 2 3 4

% Perubahan

3

100.0

5.0 4.0 – 4.5 4.0 – 5.0

Tidak termasuk perubahan dalam stok. Barangan dan perkhidmatan bukan faktor. Anggaran. Unjuran.

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Kementerian Kewangan Malaysia.

CARTA 3.7

Komposisi Permintaan Agregat (pada harga malar 2010) RM bilion 1,200

Jumlah pelaburan1 Jumlah penggunaan

1,000

Prestasi Permintaan Domestik 800

Pengukuhan aktiviti sektor swasta memacu pertumbuhan Permintaan domestik terus kekal memacu pertumbuhan pada 2016, berkembang kukuh 4.7%, terutamanya disokong oleh perbelanjaan sektor swasta yang dijangka berkembang 5.9% (2015: 5.1%; 6.1%). Sementara itu, perbelanjaan sektor awam dijangka meningkat secara marginal 0.8% (2015: 2.1%). Berikutan penggunaan isi rumah dan jumlah pelaburan kekal berdaya tahan, KDNK dijangka berkembang antara 4% dan 4.5% pada 2016 (2015: 5%). Pelaburan swasta akan kekal berdaya tahan, merekod pertumbuhan 5.3% pada 2016 disokong persekitaran perniagaan menggalakkan dan inisiatif pro-perniagaan berterusan oleh Kerajaan (2015: 6.4%). Indeks Keadaan Perniagaan oleh Institut Penyelidikan Ekonomi Malaysia 3

BAB 3.indd 57

600

400

200

0

2012

2013

2014

2015

2016 2

1

Tidak termasuk stok. Anggaran. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Kementerian Kewangan Malaysia. 2

Termasuk Small Office Home Office dan pangsapuri perkhidmatan.

10/14/16 8:52 PM

58

LAPORAN EKONOMI 2016/17

meningkat 13.6 mata kepada 106.4 mata dalam tempoh suku kedua 2016, mencerminkan sentimen pasaran yang semakin baik (S1 2016: 92.8 mata). Bagi tahun ini, perbelanjaan modal akan bertumpu terutamanya dalam sektor perkhidmatan, pembuatan dan pembinaan. Dalam sektor perkhidmatan, sebahagian besar pelaburan disalurkan dalam subsektor perdagangan pengedaran dan pelancongan. Subsektor maklumat dan komunikasi juga dijangka menyokong pelaburan berikutan penambahbaikan perkhidmatan rangkaian dan aplikasi. Selain itu, perbelanjaan modal dalam sektor pembuatan akan disokong oleh pengembangan dalam industri E&E dan peranti perubatan. Pelaburan dalam sektor pembinaan dijangka didorong terutamanya oleh projek infrastruktur. Malaysia terus menerima aliran masuk bersih FDI berjumlah RM23.8 bilion dalam tempoh separuh pertama 2016 (Januari – Jun 2015: RM26.7 bilion). Penyumbang utama FDI adalah Hong Kong (57.3%), Singapura (18.3%), United Kingdom (UK) (6.7%) dan Jepun (6.6%). Sebahagian besar aliran masuk FDI disalurkan dalam sektor perkhidmatan dan pembuatan. Selain itu, pelaburan yang diluluskan oleh Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia dalam tempoh enam bulan pertama 2016 berjumlah RM88.5 bilion melibatkan 2,499 projek (Januari – Jun 2015: RM126 bilion; 2,730 projek). Pelaburan yang diluluskan disalurkan terutamanya dalam industri harta tanah, perkhidmatan kewangan dan E&E. Pelabur domestik menyumbang 68.1% daripada jumlah pelaburan yang diluluskan. Penggunaan swasta menyumbang 53.3% kepada KDNK dijangka berkembang 6.1% pada 2016 disokong oleh guna tenaga dan pertumbuhan pendapatan yang stabil (2015: 52.4%; 6%). Pelbagai langkah Kerajaan, termasuk pemberian tunai yang berterusan; pelepasan cukai kepada golongan berpendapatan sederhana; penurunan kadar caruman pekerja kepada Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP), kenaikan gaji minimum; serta pelaksanaan tambahan satu Kenaikan Gaji Tahunan dan bantuan tunai kepada kakitangan awam akan memberi sokongan kepada aktiviti penggunaan. Sentimen pengguna yang bertambah baik dicerminkan oleh peningkatan Indeks Sentimen Pengguna mencatat 78.5 mata dalam tempoh suku kedua 2016 (S1 2016: 72.9 mata). Penunjuk penggunaan lain seperti jualan makanan (29.9%) dan import barangan penggunaan (12.5%) turut mencatat pertumbuhan tinggi dalam tempoh lapan bulan pertama 2016 (Januari – Ogos 2015: 0.2%; 16.4%).

JADUAL 3.12

Jurang Tabungan Pelaburan 2015 – 2017 (pada harga semasa)

RM juta 20162

20173

51,134

75,765

77,690

104,126 -52,992

107,706 -31,941

110,515 -32,825

273,870

266,955

288,128

186,221 87,649

218,586 48,369

240,532 47,596

325,005

342,720

365,818

28.9

28.6

28.4

% daripada GNI

290,347 25.8

326,292 27.3

351,047 27.3

Lebihan/Defisit

34,657

16,428

14,771

3.1 1.0 – 1.5

0.5 – 1.5

2015 Sektor awam

 

Tabungan Pembentukan modal kasar1 Lebihan/Defisit Sektor swasta Tabungan Pembentukan modal kasar1 Lebihan/Defisit Keseluruhan Tabungan negara kasar % daripada GNI Pembentukan modal kasar1

% daripada GNI

Termasuk perubahan dalam stok. Anggaran. 3 Unjuran. Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Kementerian Kewangan Malaysia. 1 2

CARTA 3.8

Tabungan Negara Kasar dan Jurang Tabungan Pelaburan RM bilion 450

Jurang tabungan pelaburan Tabungan sektor swasta Tabungan sektor awam Tabungan negara kasar Jumlah pelaburan

400

350

300

250

200

150

Pelaburan awam dijangka kembali pulih 1.7% terutamanya disokong oleh perbelanjaan pembangunan (DE) Kerajaan Persekutuan lebih tinggi dan perbelanjaan modal syarikat awam yang berterusan (2015: -1%). DE dijangka berkembang 10.4% (2015: 3.2%), dengan sebahagian besarnya disalurkan dalam sektor ekonomi (61.4%). Syarikat awam, khususnya, Petroliam Nasional Berhad (PETRONAS), Tenaga Nasional Berhad (TNB) dan Telekom Malaysia Berhad (TM) dijangka meningkatkan pelaburan untuk

BAB 3.indd 58

100

50

0

2012

2013

2014

2015

20161

1

Anggaran. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Kementerian Kewangan Malaysia.

10/14/16 8:52 PM

59

LAPORAN EKONOMI 2016/17

pengembangan kapasiti dan menaik taraf perkhidmatan. Antara projek utama PETRONAS dalam aktiviti huluan termasuk LNG Train 9, Kemudahan LNG Terapung Pertama PETRONAS (PFLNG 1), saluran paip gas Dalak dan medan minyak marginal Malikai. Manakala pelaburan dalam aktiviti hiliran termasuk RAPID, Loji Cogen Pengerang dan SAMUR. Perbelanjaan modal TNB terutamanya dalam pembinaan loji janakuasa termasuk Jimah, Ulu Jelai dan Manjung 5. Sementara itu, perbelanjaan modal oleh TM bertujuan untuk meningkatkan kualiti perkhidmatan dan pengembangan rangkaian teras serta peningkatan akses meliputi kawasan di pinggir dan luar bandar. Penggunaan awam dijangka meningkat marginal 0.2%, mencerminkan komitmen Kerajaan terhadap perbelanjaan yang lebih berhemat (2015: 4.4%). GNI pada harga semasa dijangka meningkat 6.4% pada 2016 (2015: 5.2%). Sementara itu, tabungan negara kasar (GNS) diunjur berkembang 5.5% kepada RM342.7 bilion atau 28.6% daripada GNI (2015: -0.01%; RM325 bilion; 28.9%). Jumlah pelaburan (termasuk perubahan dalam stok) dijangka meningkat ketara 12.4% kepada RM326.3 bilion (2015: 5%; RM290.3 bilion). Jurang tabungan pelaburan dijangka mengecil kepada RM16.4 bilion atau dalam lingkungan 1% – 1.5% daripada GNI, mencerminkan pertumbuhan lebih kukuh dalam aktiviti pelaburan di samping paras simpanan yang berdaya tahan (2015: RM34.7 bilion; 3.1%).

Sektor Luar Negeri Prestasi Perdagangan Imbangan dagangan kekal mencatat lebihan Dalam tempoh lapan bulan pertama 2016, jumlah p e rd a g a n g a n k e m b a l i m e n i n g k a t 0 . 9 % k e p a d a RM948.4 bilion (Januari – Ogos 2015: -1.9%; RM940 bilion) berikutan perdagangan global yang mapan. Eksport kasar meningkat 0.9% dan import 0.9%, menyumbang kepada lebihan dagangan RM52.2 bilion (Januari – Ogos 2015: -1.9%; -1.9%; RM51.3 bilion). Pertumbuhan eksport disokong oleh permintaan yang lebih tinggi bagi barangan pembuatan dan pertanian meskipun eksport perlombongan lemah. Sementara itu, pertumbuhan import didorong oleh peningkatan import barangan modal dan penggunaan. Bagi keseluruhan tahun, eksport kasar dijangka berkembang 1.1% dan import kasar 1.3% dengan lebihan dagangan kekal kukuh pada RM91.4 bilion (2015: 1.6%; 0.4%; RM91.6 bilion).

Eksport Barangan Pembuatan Disokong oleh produk E&E dan kimia Eksport barangan pembuatan menyumbang hampir 83% kepada jumlah eksport, meningkat 3.8% kepada RM413.3 bilion dalam tempoh lapan bulan pertama 2016 terutamanya

JADUAL 3.13

Perdagangan Luar Negeri 2015 – 2017 RM juta

% Perubahan

2015

20161

20172

2015

20161

20172

1,463,134

1,480,062

1,524,744

1.0

1.2

3.0

777,355

785,709

806,532

1.6

1.1

2.7

625,429

648,602

667,244

6.5

3.7

2.9

Pertanian

67,247

68,042

69,120

-2.8

1.2

1.6

Perlombongan

80,194

64,428

65,894

-22.9

-19.7

2.3

685,778

694,353

718,212

0.4

1.3

3.4

95,551

97,209

101,627

-0.3

1.7

4.5

Barangan pengantara

399,526

401,336

417,999

-2.1

0.5

4.2

Barangan penggunaan

62,430

68,741

71,821

24.1

10.1

4.5

91,577

91,355

88,320

11.0

-0.2

-3.3

Jumlah perdagangan Eksport kasar antaranya: Pembuatan

Import kasar antaranya: Barangan modal

Imbangan dagangan 1 2

Anggaran. Unjuran.

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Kementerian Kewangan Malaysia.

BAB 3.indd 59

10/14/16 8:52 PM

60

LAPORAN EKONOMI 2016/17

JADUAL 3.14

Eksport Kasar Januari – Ogos RM juta

% Perubahan

% Bahagian

2015

2016

2015

2016

2015

2016

398,067

413,259

3.0

3.8

80.3

82.6

Pertanian

43,273

43,953

-5.3

1.6

8.7

8.8

Perlombongan

51,299

39,790

-26.1

-22.4

10.4

8.0

2,984

3,325

-16.0

11.4

0.6

0.7

495,624

500,327

-1.9

0.9

100.0

100.0

Pembuatan

Lain-lain Eksport kasar

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia.

didorong oleh pengembangan E&E serta kimia dan produk kimia (Januari – Ogos 2015: 80.3%; 3%; RM398.1 bilion). Pasaran utama eksport barangan pembuatan adalah Singapura, AS, China, Jepun dan Hong Kong. Eksport E&E meningkat 2.2% terutamanya disokong oleh permintaan mapan bagi peranti semikonduktor (1.2%) dan kelengkapan telekomunikasi yang meningkat ketara (10.9%) (Januari – Ogos 2015: 7.4%; 10.3%; 0.1%). Eksport semikonduktor sebahagian besarnya didorong oleh peranti semikonduktor fotosensitif meningkat ketara 30.2%, terutamanya ke AS berikutan pelanjutan pemberian kredit cukai pelaburan untuk projek tenaga solar dan tenaga boleh diperbaharui. Sementara itu, pendapatan eksport segmen kelengkapan telekomunikasi lebih tinggi dipacu oleh permintaan kukuh dari AS, Mexico, Singapura dan Jerman. Walau bagaimanapun, eksport litar bersepadu elektronik merosot 2.5% dan mesin memproses data automatik menyusut 3.8%. Secara keseluruhan, permintaan produk E&E kekal menggalakkan, terutamanya dari AS, Singapura, Jerman dan Mexico. Eksport bukan E&E kembali meningkat 5.1% (Januari – Ogos 2015: -0.2%) didorong oleh pengembangan dalam subsektor utama, khususnya kimia dan produk kimia; jentera, kelengkapan dan peralatan; barangan perkilangan logam; serta barangan optik dan saintifik. Walau bagaimanapun, produk petroleum; besi dan keluli; galian bukan logam serta barang kemas mencatat pertumbuhan negatif. Eksport kimia dan produk kimia meningkat 6.4% (Januari – Ogos 2015: 5.6%), terutamanya disokong oleh pendapatan lebih tinggi bahan kimia organik (6.9%) dan bahan plastik dalam bentuk utama (9.2%). Permintaan dari pasaran utama, terutamanya China, Viet Nam, Belanda, Republik Korea dan Hong Kong meningkat kukuh. Eksport barangan perkilangan plastik meningkat 4.4% (Januari – Ogos 2015: 4%) didorong oleh keluaran siap plastik (2.6%) serta produk plat, kepingan, saput, gegelung dan jalur plastik (6.1%). Perkembangan ini disokong oleh permintaan dari industri makanan dan farmaseutikal yang semakin meningkat.

BAB 3.indd 60

CARTA 3.9

Eksport Semikonduktor Malaysia, Jualan Semikonduktor Sedunia dan Book-to-Bill Ratio % perubahan 50

nisbah 2.5

Eksport semikonduktor Malaysia Jualan semikonduktor sedunia Book-to-Bill ratio (skala kanan)

40

2.0

30

1.5

20

1.0

10

0.5

0

0.0

-10

J

A

J 2014

O

J

A

J 2015

O

J

A J 2016

-0.5

Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia, Semiconductor Industry Association, dan Semiconductor Equipment and Materials International.

Pertumbuhan eksport jentera, kelengkapan dan peralatan berkembang 12.5% (Januari – Ogos 2015: 14.3%). Perkembangan ini didorong oleh pendapatan lebih tinggi bagi kelengkapan kejuruteraan awam (13.4%); kelengkapan pemanasan dan pendinginan (23.9%) serta jentera khusus bagi perusahaan tertentu (14.3%). Eksport meningkat lebih tinggi terutamanya ke Singapura, Indonesia, Jepun dan Jerman. Sementara itu, pendapatan eksport barangan optik dan saintifik melonjak 14.5% (Januari – Ogos 2015: 2.7%) sebahagian besarnya disokong oleh peningkatan eksport peralatan dan instrumen mengukur dan kawalan (18.7%) serta instrumen dan peralatan perubatan (25.3%). Eksport barangan optik dan saintifik ke AS, Singapura, China dan Taiwan mencatat pertumbuhan lebih tinggi.

10/14/16 8:52 PM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

61

Sisipan 2

Program Pembangunan Syarikat Peringkat Pertengahan Pengenalan Syarikat Peringkat Pertengahan atau Mid-Tier Companies (MTC) merupakan syarikat yang mempunyai jualan tahunan antara RM50 juta dan RM500 juta bagi sektor pembuatan manakala antara RM20 juta dan RM500 juta bagi sektor perkhidmatan. Selain menjadi syarikat pengeksport, MTC juga perlu mempunyai kadar pertumbuhan purata kumulatif melebihi 5% bagi 5 tahun dan terlibat dalam industri berimpak tinggi. Di samping itu, 60% daripada pemilikan MTC adalah warga Malaysia dan syarikat tersebut bukan subsidiari kepada syarikat yang pendapatan melebihi RM500 juta. Program Pembangunan Syarikat Peringkat Pertengahan (MTCDP) telah ditubuhkan pada 2014 bertujuan untuk meningkatkan potensi eksport dan memberi sokongan mengikut kesesuaian MTC. Program ini menyediakan pelbagai maklumat pasaran dan kaedah penyelesaian perniagaan kepada MTC. Sebanyak 50 MTC berprestasi tinggi dipilih setiap tahun untuk menyertai program yang berjangka masa 9 bulan ini. Program ini membantu MTC untuk:

• menembusi pasaran baharu melalui kerjasama di antara penasihat; rakan niaga dan pengedar yang berpotensi; • akses pembiayaan melalui pelabur asing dan tempatan, pemodal teroka dan institusi kewangan yang berpotensi; • menggunakan teknologi baru bagi meningkatkan inovasi, pertumbuhan dan pembangunan; dan • mendapatkan khidmat nasihat khusus daripada pakar pengurusan antarabangsa; dan mengumpul maklumat pasaran.

Status Terkini Terdapat lebih daripada 100 syarikat telah menyertai MTCDP bagi Wave 1 (2014) dan Wave 2 (2015). Penglibatan MTC telah memperoleh manfaat melalui perundingan perniagaan antarabangsa dan pakar industri rangkaian global. Program ini membantu 77 syarikat meneroka pasaran baharu seperti China, Indonesia, Emiriah Arab Bersatu, Arab Saudi, Australia dan Myanmar melalui padanan perniagaan. Eksport MTC telah meningkat 36.7% daripada RM4.15 bilion kepada RM5.67 bilion setelah menamatkan program tersebut dengan jayanya pada 2015. Kejayaan: i. Sebuah syarikat dalam industri automotif, melibatkan alat ganti dan komponen bagi kenderaan Jepun dan Korea telah dipadankan dengan syarikat insurans di Indonesia dengan anggaran jualan antara RM15 – RM30 juta pada akhir 2016. ii. Sebuah syarikat pembekal perkhidmatan dalam bidang penyelenggaraan, pembaikan dan baik pulih enjin diesel dan janakuasa telah dibantu dalam rundingan bagi membekalkan set janakuasa bernilai RM6.6 juta kepada Myanmar pada 2016. Pelan program bagi tahun 2016 Sebanyak 51 MTC telah terpilih untuk menyertai program Wave 3 bagi 2016 yang meliputi lebih 16 industri utama seperti berikut: JADUAL 1

Senarai Industri Sektor Pembuatan

Sektor Perkhidmatan

Makanan & Minuman (8)

Produk Industri Elektrik & Elektronik (3)

Minyak & Gas (7)

Bangunan, Bahan Binaan & Perkakasan (7)

Peralatan Dapur (1)

Kejuruteraan (5)

Pengangkutan dan Peralatan (4)

Produk Isi Rumah (1)

ICT (4)

Produk Perabot (4)

Pembungkusan Plastik dan Palet (1)

Logistik (1)

Tekstil (3)

Bahan Kimia (1)

Filem & Animasi 3D (1)

Nota: Angka dalam kurungan adalah bilangan syarikat. Sumber: Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia.

Lebih daripada 40 MTC telah menjalani Fasa Diagnostik selama 3 bulan. Fasa ini merangkumi beberapa siri aktiviti termasuk kaji selidik atas talian berkenaan kesediaan eksport, temuduga bersama pengurusan atasan, dan klinik satu-kepada-satu bersama pakar industri. Rumusan MTC memainkan peranan penting dalam mendokong eksport Malaysia. Kerajaan akan terus membantu MTC mengukuhkan perniagaan teras dan memacu pertumbuhan eksport. MTCDP dijangka menyumbang sebanyak RM6 bilion kepada pendapatan negara kasar dan eksport sebanyak RM6 bilion menjelang 2020.

BAB 3.indd 61

10/14/16 8:52 PM

62

LAPORAN EKONOMI 2016/17

JADUAL 3.15

Eksport Barangan Pembuatan Januari – Ogos RM juta E&E Bukan E&E Produk petroleum Kimia dan produk kimia Jentera, kelengkapan dan peralatan Barangan perkilangan logam Barangan optik dan saintifik Produk getah Barangan makanan diproses Produk kayu Tekstil, pakaian dan kasut Barangan perkilangan plastik Kelengkapan pengangkutan Produk besi dan keluli Barang kemas Produk galian bukan logam Minuman dan tembakau Barangan kertas dan palpa Produk pembuatan lain Jumlah

2015 177,666 220,401 34,947 35,741 23,036 20,260 16,283 12,904 11,249 9,758 8,622 8,169 7,566 6,475 5,105 3,946 2,864 2,619 10,857 398,067

2016 181,642 231,617 33,696 38,034 25,922 22,342 18,637 13,031 12,670 10,161 9,238 8,526 8,644 4,101 4,709 3,724 3,026 2,741 12,413 413,259

% Perubahan 2015 7.4 -0.2 -27.5 5.6 14.3 15.6 2.7 8.7 3.7 0.7 6.8 4.0 5.7 -3.3 13.0 4.4 8.2 5.9 11.3 3.0

2016 2.2 5.1 -3.6 6.4 12.5 10.3 14.5 1.0 12.6 4.1 7.1 4.4 14.2 -36.7 -7.7 -5.6 5.6 4.7 14.3 3.8

% Bahagian 2015 44.6 55.4 8.8 9.0 5.8 5.1 4.1 3.2 2.8 2.5 2.2 2.1 1.9 1.6 1.3 1.0 0.7 0.7 2.7 100.0

2016 44.0 56.0 8.2 9.2 6.3 5.4 4.5 3.2 3.1 2.5 2.2 2.1 2.1 1.0 1.1 0.9 0.7 0.7 3.0 100.0

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia.

Eksport barangan perkilangan logam meningkat 10.3% (Januari – Ogos 2015: 15.6%) sejajar dengan aktiviti eksport semula yang kukuh dalam tempoh lapan bulan pertama 2016. Pertumbuhan ini terutamanya didorong oleh produk logam bukan besi, khususnya aluminium (63.1%) dan tembaga (5.9%). Destinasi eksport utama barangan perkilangan logam termasuk Singapura, China, India, Jepun dan Viet Nam. Eksport barangan makanan diproses berkembang dengan ketara sebanyak 12.6% (Januari – Ogos 2015: 3.7%) terutamanya disokong oleh permintaan lebih tinggi daripada rakan dagangan utama, khususnya Singapura, Indonesia, China, Australia dan Thailand. Perkembangan ini sebahagian besarnya didorong oleh promosi dan kempen produk makanan tempatan yang agresif di luar negara. Sementara itu, eksport tekstil, pakaian dan kasut terus meningkat 7.1% (Januari – Ogos 2015: 6.8%), khususnya didorong oleh eksport benang tekstil yang kembali meningkat dengan ketara sebanyak 13.6%. Pendapatan meningkat terutamanya dari Jepun, Turki, China dan Singapura. Eksport produk kayu meningkat 4.1% (Januari – Ogos 2015: 0.7%) terutamanya disebabkan oleh peningkatan segmen perabot kayu. Secara khusus, eksport perabot bilik tidur meningkat kukuh 15.7% berikutan permintaan lebih tinggi dari AS, Australia, UK dan Kanada. Selain itu, perkembangan industri perabot di AS dan keadaan pasaran perumahan yang bertambah baik memberi peluang kepada pengeluar perabot tempatan untuk meningkatkan eksport. Pertumbuhan eksport produk kayu secara keseluruhan

BAB 3.indd 62

disokong oleh permintaan dari AS, Australia, Singapura dan Republik Korea. Pendapatan eksport produk getah meningkat pada kadar lebih perlahan 1% (Januari – Ogos 2015: 8.7%) terutamanya disebabkan oleh penguncupan ketara bahan perkilangan getah sebanyak 55.2%. Walau bagaimanapun, pertumbuhan keseluruhan diimbangi oleh peningkatan eksport sarung tangan getah sebanyak 2.7%. Destinasi eksport utama produk getah termasuk AS, China, Jerman dan Jepun. Eksport produk petroleum mencatat penguncupan lebih perlahan sebanyak 3.6% (Januari – Ogos 2015: -27.5%) berikutan produk petroleum bertapis meningkat kembali dengan kukuh 7.1%. Permintaan lebih tinggi telah dicatat terutamanya dari Viet Nam, Nigeria, Australia dan Thailand. Sementara itu, eksport produk besi dan keluli merosot ketara 36.7% (Januari – Ogos 2015: -3.3%) berikutan permintaan lebih rendah dari Singapura, India, Australia, Republik Korea dan AS.

Eksport Komoditi Eksport pertanian bertambah baik Dalam tempoh lapan bulan pertama 2016, pendapatan eksport komoditi menguncup 11.5% kepada RM83.7 bilion (Januari – Ogos 2015: -17.8%; RM94.6 bilion). Prestasi perlahan ini terutamanya disebabkan harga minyak rendah dan permintaan luar yang lemah. Eksport perlombongan terus merosot 22.4% (Januari – Ogos

10/14/16 8:52 PM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

2015: -26.1%), terutamanya disebabkan eksport gas asli cecair (LNG) dan petroleum mentah yang lebih rendah. Walau bagaimanapun, eksport pertanian semakin pulih dengan mencatat pertumbuhan positif 1.6% (Januari – Ogos 2015: -5.3%) berikutan permintaan minyak sawit lebih tinggi dari Pakistan, Filipina, Turki, Bangladesh dan Itali. Pendapatan eksport LNG merosot 31.9% terutamanya dengan penguncupan nilai purata seunit (AUV) 31.6% kepada RM1,216 setan metrik (Januari – Ogos 2015: -31.3%; -31%; RM1,778 setan metrik). Penghantaran LNG ke destinasi eksport utama, khususnya Jepun, Republik Korea, China dan Taiwan merosot ketara berikutan paras inventori yang tinggi dan aktiviti ekonomi lebih perlahan. Eksport petroleum mentah menguncup 16.1%, terutamanya disebabkan oleh paras AUV yang merosot 21.6% kepada RM1,323 setan metrik (Januari – Ogos 2015: -26.4%; -39%; RM1,687 setan metrik). Eksport ke pasaran utama seperti Thailand, Singapura dan Jepun kekal lemah. Walau bagaimanapun, eksport ke China meningkat sebahagiannya disebabkan aktiviti penstokan semula dan peningkatan penggunaan bahan api berikutan jualan kereta yang tinggi.

63

CARTA 3.10

Eksport Komoditi Utama Minyak Sawit

RM juta 20,000

RM/tan metrik 4,200

Eksport AUV (skala kanan)

16,000

3,400

12,000

2,600

8,000

1,800

4,000

S1

S3 2012

S1

S3 2013

S1

S3 2014

S1

S3 2015

Getah Asli

RM juta 3,000

S1 2016

1,000

RM/tan metrik 14,000

Eksport AUV (skala kanan)

2,400

11,000

JADUAL 3.16

1,800

8,000

Eksport Komoditi Januari – Ogos

1,200

5,000

% Perubahan 2015

2016

2015

2016

Eksport komoditi (RM juta)

94,572

83,743

-17.8

-11.5

Eksport pertanian (RM juta)

43,273

43,953

-5.3

1.6

Minyak sawit Volum (‘000 tan metrik)

10,777

10,005

3.5

-7.2

2,396

2,578

-11.4

7.6

25,819

25,793

-8.4

-0.1

490

412

-1.3

-16.1

AUV (RM/tan metrik)

5,636

5,369

-16.5

-4.7

Nilai (RM juta)

2,764

2,210

-17.5

Volum (‘000 meter padu)

1,310

1,254

AUV (RM/meter padu)

1,516

Nilai (RM juta)

1,987

AUV (RM/tan metrik) Nilai (RM juta)

600

S1

S3 2012

S1

S3 2013

S1

S3 2014

S1

S3 2015

S1 2016

2,000

Gas Asli Cecair RM juta 25,000

RM/tan metrik 3,600

Eksport AUV (skala kanan)

20,000

2,900

15,000

2,200

-20.1

10,000

1,500

3.8

-4.3

5,000

1,723

11.7

13.6

2,161

15.9

8.8

Getah asli Volum (‘000 tan metrik)

Kayu gergaji

Eksport perlombongan (RM juta)

51,299

39,790

-26.1

-22.4

16,299

16,241

-0.5

-0.4

1,778

1,216

-31.0

-31.6

28,982

19,745

-31.3

Volum (‘000 tan metrik)

9,673

10,344

AUV (RM/tan metrik)

1,687 16,314

S1

S3 2012

AUV (RM/tan metrik) Nilai (RM juta)

S3 2013

S1

S3 2014

S1

S3 2015

Petroleum Mentah

RM juta 12,000

S1 2016

800

RM/tan metrik 3,400

Eksport AUV (skala kanan)

Gas asli cecair Volum (‘000 tan metrik)

S1

10,000

2,800

-31.9

8,000

2,200

20.6

6.9

6,000

1,600

1,323

-39.0

-21.6

13,682

-26.4

-16.1

Petroleum mentah

Nilai (RM juta)

Nota: AUV merujuk kepada nilai purata seunit. Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia.

BAB 3.indd 63

4,000

S1

S3 2012

S1

S3 2013

S1

S3 2014

S1

S3 2015

S1 2016

1,000

Nota: AUV merujuk kepada nilai purata seunit. Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

10/14/16 8:52 PM

64

LAPORAN EKONOMI 2016/17

Pendapatan eksport minyak sawit menguncup secara marginal 0.1% terutamanya disebabkan oleh volum eksport yang menyusut 7.2% (Januari – Ogos 2015: -8.4%; 3.5%). Sementara itu, AUV minyak sawit meningkat 7.6% kepada RM2,578 setan metrik (Januari – Ogos 2015: -11.4%; RM2,396 setan metrik). Penghantaran ke pasaran eksport utama khususnya India menyusut 3.4%, China (-36.7%) dan Belanda (-28.4%).

aktiviti eksport semula yang kukuh. China, Singapura, AS, Jepun dan Thailand terus menjadi sumber import terbesar Malaysia, menyumbang 53.3% kepada jumlah import (Januari – Ogos 2015: 52.2%). Import barangan pengantara, mewakili 57.2% daripada import kasar, merosot 2.4% kepada RM256.4 bilion (Januari – Ogos 2015: 59.1%; -1.7%; RM262.8 bilion), akibat penguncupan ketara import bahan api dan pelincir sebanyak 38.6%; makanan dan minuman (-8.5%); dan bekalan perindustrian (-0.7%). Walau bagaimanapun, import alat ganti dan aksesori berkembang 6.4%, terutamanya didorong oleh permintaan lebih tinggi bagi produk litar bersepadu elektronik.

Eksport getah asli merosot 20.1% (Januari – Ogos 2015: -17.5%), berikutan volum dan AUV lebih rendah. Volum eksport menyusut ketara 16.1% dan AUV merosot 4.7% (Januari – Ogos 2015: -1.3%; -16.5%). Selain itu, eksport ke destinasi utama seperti China menguncup 34.5% diikuti Jerman (-8.6%) dan AS (-31.4%).

Import barangan modal kembali pulih 5.6% kepada RM64.9 bilion (Januari – Ogos 2015: -3.7%; RM61.4 bilion), dipacu permintaan kukuh bagi aktviti pelaburan domestik. Import barangan modal (kecuali alat kelengkapan pengangkutan) menyumbang 88.8% kepada jumlah barangan modal, meningkat 5.6% terutamanya disokong oleh struktur terapung bagi sektor minyak dan gas (O&G). Import alat kelengkapan pengangkutan turut meningkat 6.2% didorong oleh permintaan lebih tinggi bagi kapal terbang, lokomotif dan kenderaan bermotor bagi kegunaan industri.

Prestasi Import Barangan modal dan penggunaan menyokong pertumbuhan Dalam tempoh lapan bulan pertama 2016, import kasar meningkat 0.9% kepada RM448.1 bilion (Januari – Ogos 2015: -1.9%; RM444.3 bilion) disokong permintaan lebih tinggi bagi barangan modal dan penggunaan serta JADUAL 3.17

Import Barangan mengikut Penggunaan Akhir Januari – Ogos RM juta  

% Perubahan

% Bahagian

2015

2016

2015

2016

2015

2016

Barangan modal

61,437

64,907

-3.7

5.6

13.8

14.5

Barangan modal (kecuali alat kelengkapan pengangkutan)

54,594

57,639

4.4

5.6

12.3

12.9

Kelengkapan pengangkutan (perusahaan)

6,842

7,268

-40.5

6.2

1.5

1.6

262,822

256,426

-1.7

-2.4

59.1

57.2

12,596

11,529

7.4

-8.5

2.8

2.6

Barangan pengantara Makanan dan minuman, utama dan diproses, khusus untuk industri Bahan api dan pelincir, utama, diproses dan lain-lain

29,917

18,363

-24.8

-38.6

6.7

4.1

Bekalan perindustrian, t.d.t.l.1 utama dan diproses

111,092

110,360

-2.1

-0.7

25.0

24.6

Alat ganti dan aksesori barangan modal dan kelengkapan pengangkutan

109,217

116,173

6.5

6.4

24.6

25.9

38,824

43,677

16.4

12.5

8.7

9.7

15,946

17,467

11.4

9.5

3.6

3.9

724

608

-2.7

-16.1

0.2

0.1

Barangan penggunaan Makanan dan minuman, utama dan diproses, khusus untuk isi rumah Alat kelengkapan pengangkutan (bukan perusahaan) Barangan pengguna

22,153

25,602

21.0

15.6

5.0

5.7

Barangan tahan lama

5,002

5,510

2.2

10.2

1.1

1.2

Barangan separa tahan lama

7,834

9,530

51.9

21.7

1.8

2.1

Barangan tidak tahan lama

9,317

10,561

12.9

13.4

2.1

2.4

Lain-lain

16,718

12,733

-20.6

-23.8

3.8

2.8

Eksport semula

64,539

70,378

-3.8

9.0

14.5

15.7

444,339

448,120

-1.9

0.9

100.0

100.0

Jumlah 1

Tidak disenarai di tempat lain.

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

BAB 3.indd 64

10/14/16 8:52 PM

65

LAPORAN EKONOMI 2016/17

Import barangan penggunaan terus berkembang 12.5% kepada RM43.7 bilion (Januari – Ogos 2015: 16.4%; RM38.8 bilion) seiring dengan peningkatan pendapatan isi rumah dan pilihan produk import. Import barangan pengguna mencatat peningkatan ketara sebanyak 15.6% disokong permintaan lebih tinggi bagi ubat-ubatan, kasut dan peralatan ortopedik. Selain itu, import makanan dan minuman untuk kegunaan isi rumah seperti sayuran jenis bawang, beras, daging dan buah-buahan terus berkembang 9.5%. Import untuk eksport semula kembali pulih mencatat p e r t u m b u h a n m e m b e r a n g s a n g k a n 9 % k e p a d a RM70.4 bilion (Januari – Ogos 2015: -3.8%; RM64.5 bilion). Pertumbuhan kukuh ini terutamanya didorong oleh peningkatan import bagi produk petroleum dan bijih besi. Selain itu, pertumbuhan yang kukuh ini disokong oleh penambahan berterusan dalam kapasiti penyimpanan. Pada 2016, import kasar dijangka berkembang 1.3% kepada RM694.4 bilion (2015: 0.4%; RM685.8 bilion) didorong permintaan input pengantara yang lebih tinggi seiring dengan aktiviti pembuatan yang lebih baik. Sementara itu, import barangan modal dijangka meningkat disokong permintaan lebih tinggi untuk jentera dan kelengkapan bagi kegunaan projek infrastruktur baharu dan yang sedang dilaksanakan. Selain itu, permintaan barangan penggunaan dijangka meningkat berikutan pekerjaan yang stabil dan pertumbuhan upah menggalakkan.

Imbangan Pembayaran Akaun semasa kekal mencatat lebihan Dalam tempoh separuh pertama 2016, akaun semasa mencatat lebihan yang lebih rendah RM6.9 bilion atau 1.2% daripada GNI (Julai – Disember 2015: RM15.2 bilion; 2.6%). Prestasi ini disebabkan pengecilan lebihan akaun barangan serta akaun perkhidmatan dan pendapatan yang terus mencatat defisit. Lebihan akaun barangan berkurang kepada RM43.3 bilion (Julai – Disember 2015: RM58.2 bilion) terutamanya berikutan pendapatan eksport komoditi yang lebih kecil. Sementara itu, akaun perkhidmatan mencatat defisit RM11.5 bilion (Julai – Disember 2015: -RM12.5 bilion) disebabkan bayaran bersih yang tinggi bagi perkhidmatan pengangkutan, insurans, pembinaan dan profesional. Dalam tempoh yang sama, akaun pendapatan mencatat defisit lebih rendah RM24.9 bilion (Julai – Disember 2015: -RM30.6 bilion) berikutan pengurangan pendapatan pelaburan terakru kepada syarikat asing di Malaysia dan kiriman wang oleh pekerja asing. Bagi keseluruhan tahun, lebihan akaun semasa dijangka mengecil kepada RM16.4 bilion atau dalam lingkungan 1% dan 1.5% daripada GNI (2015: RM34.7 bilion; 3.1%). Lebihan akaun barangan dianggar lebih rendah pada RM97.9 bilion (2015: RM109.6 bilion) berikutan perdagangan global yang lemah dan harga minyak berterusan rendah. Akaun perkhidmatan dijangka terus mencatat defisit pada RM22.1 bilion (2015: -RM21 bilion) terutamanya disebabkan oleh bayaran bagi fret dan perkhidmatan lain

CARTA 3.11

Haluan Perdagangan Luar Negeri Januari – Ogos 2016 (% bahagian) Eksport

Import

Singapura 14.6%

Lain-lain 19.3% Asia Barat 3.8%

Afrika 2.5%

China 11.8%

RM500.3 bilion

India 4.1%

Jepun 8.2%

EU 10.2% ASEAN 15%

1

Singapura 10.5%

Lain-lain 21.7% Asia Barat 3.8%

RM448.1 bilion

India 2.2%

AS 10.5%

Afrika 1%

EU 10%

China 20.2%

Jepun 8.2% ASEAN 14.1%

1

AS 8.3%

1

Tidak termasuk Singapura. Sumber: Jabatan Perangkaan dan Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia.

BAB 3.indd 65

10/14/16 8:52 PM

66

LAPORAN EKONOMI 2016/17

Rencana 2

Norma Ekonomi Baharu di China Pengenalan China sedang mengalami peralihan kepada norma ekonomi baharu daripada sebuah ekonomi yang didorong oleh aktiviti eksport, pembuatan dan pelaburan ke arah ekonomi yang berasaskan domestik perkhidmatan dan penggunaan. Peralihan ini akan menyebabkan kadar pertumbuhan ekonomi China lebih rendah berbanding pencapaian pertumbuhan dua angka dalam beberapa dekad sebelumnya. Menurut Laporan World Economic Outlook (IMF, Oktober 2016c), ekonomi China dijangka mencatat pertumbuhan lebih perlahan sebanyak 6.6% pada 2016 dan 6.2% pada 2017, kadar terendah dalam tempoh 25 tahun. Sebagai sebuah ekonomi kedua terbesar dan hab industri pembuatan terbesar, kelembapan ini telah dan akan terus memberi kesan kepada ekonomi dunia. Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF, 2016a) mengunjurkan penurunan sebanyak satu mata peratusan ekonomi China dijangka mengurangkan pertumbuhan ekonomi negara Asia sebanyak 0.15 – 0.30 mata peratusan. Dalam kalangan negara Pertubuhan Negara-Negara Asia Tenggara-5 (ASEAN-51) pula, kadar pengurangannya boleh mencecah sehingga 0.23 – 0.35 mata peratusan (Cashin et al., 2016). CARTA 1

Penunjuk Ekonomi Utama di China % perubahan

sumbangan (mata peratusan)

15

5 KDNK benar Penggunaan Pelaburan Eksport bersih (skala kanan)

12

4

9

3

6

2

3

1

0

0

-3

2011

2012

2013

2014

2015

20161

20171

-1

1 Unjuran.

Sumber: Artikel IV China Tabung Kewangan Antarabangsa, 2016.

Sebagai sebuah ekonomi yang terbuka dan bersepadu, Malaysia turut menerima kesan daripada kelembapan ekonomi China melalui saluran perdagangan, kewangan dan komoditi. Menurut IMF (2016b), pengurangan satu mata peratusan keluaran dalam negeri kasar (KDNK) China dijangka memberi kesan kepada pertumbuhan Malaysia sebanyak 0.3 mata peratusan. Selain itu, anggaran dalaman2 menunjukkan bahawa dalam jangka masa pendek, penurunan eksport ke China sebanyak 10% akan menyebabkan pengurangan KDNK benar sebanyak 0.02%. Walaupun pengimbangan semula ekonomi China membawa beberapa risiko dalam tempoh terdekat, namun begitu, corak peralihan penggunaan dan perdagangannya dijangka menyediakan peluang yang signifikan kepada ekonomi Malaysia dalam jangka masa sederhana dan panjang.

BAB 3.indd 66

1

ASEAN-5 merujuk kepada Filipina, Indonesia, Malaysia, Singapura dan Thailand.

2

Model Computable General Equilibrium (CGE), Kementerian Kewangan, Malaysia.

10/15/16 6:11 AM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

67

Hubungan Perdagangan dan Pelaburan Semasa Malaysia dengan China China kekal sebagai rakan dagangan terbesar Malaysia sejak 2009. Pada 1990, negara tersebut hanya menyumbang 2% kepada jumlah keseluruhan eksport Malaysia. Walau bagaimanapun, pada 2015, angka ini meningkat kepada 13.1% atau RM101.5 bilion daripada jumlah eksport, kebanyakannya meliputi barangan pembuatan, termasuk input pengantara dan barangan modal yang merupakan sebahagian daripada rantaian bekalan serantau. Namun, pengimbangan semula ekonomi China telah memberi kesan kepada eksport Malaysia ke negara tersebut yang telah berkembang pada kadar yang lebih perlahan sebanyak 10% pada 2015 berbanding 19% pada 2010. CARTA 2

Perubahan Struktur Eksport Malaysia ke China 1990

2015

Kayu gergaji & kumai 1.9% Kimia & Lain-lain produk kimia 6.2% 2.2% Minyak sayur-sayuran lain 3.2% E&E 2.9%

Barangan optik & Lain-lain saintifik 9.4% 2.4% Jentera, kelengkapan & peralatan 2.4% Produk getah 3.2% LNG 3.8% Barangan perkilangan logam 4.5%

Kayu balak 6.1%

Produk kayu 6.3%

Jumlah Eksport ke China RM1.7 bilion

Jumlah Eksport ke China RM101.5 bilion 43%

Bijih & serpihan logam 5.1%

Getah asli 11%

Petroleum mentah 15.8%

Minyak sawit & produk berasaskan sawit 44.5%

E&E 42.6%

Minyak sawit & produk berasaskan sawit 6% Produk petroleum 10.2%

Kimia & produk kimia 10.4%

Sumber: Jabatan Perangkaan dan Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia.

Peningkatan tahap pendapatan di China telah meningkatkan kemampuan rakyat negara itu untuk melancong ke luar negara. Meskipun China sedang mengalami penstrukturan semula dan kelembapan ekonomi, bilangan rakyat China yang melancong ke luar negara tetap berkembang pesat dengan mencatat peningkatan sebanyak 10% kepada 128 juta, dengan jumlah perbelanjaan sebanyak USD292 bilion pada 2015 (UNWTO, 2016). Rakyat China merupakan pelancong ketiga terbesar di Malaysia merangkumi 1.7 juta atau 6.5% daripada jumlah ketibaan pelancong dan menyumbang RM5.7 bilion kepada pendapatan negara. Dalam tempoh separuh pertama 2016, ketibaan pelancong dari China meningkat ketara sebanyak 32.1% kepada 992,463 (Januari – Jun 2015: -11.7%; 751,383). Antara bidang yang menjadi tarikan utama pelancong China termasuk perkhidmatan pendidikan, penjagaan kesihatan, percutian, hiburan dan kebudayaan. Dalam pada itu, import perkhidmatan dan barangan penggunaan yang lebih tinggi dari China akan memanfaatkan pengeksport perkhidmatan pengguna seperti pelancongan, kesihatan dan perkhidmatan lain, yang mana Malaysia mempunyai kelebihan kompetitif. Bilangan pelancong China ke Malaysia dijangka meningkat ketara susulan pelaksanaan dasar visa yang lebih longgar, penawaran pakej percutian hiburan keluarga yang menarik serta penambahan operasi penerbangan antarabangsa ke bandar second- dan third-tier di China. Perkembangan ini akan membuka peluang perniagaan baharu kepada para peniaga dan penyedia perkhidmatan tempatan.

BAB 3.indd 67

10/14/16 8:52 PM

68

LAPORAN EKONOMI 2016/17

CARTA 4

CARTA 3

Pendapatan Boleh Guna Per Kapita bagi Isi Rumah di Kawasan Bandar, China

Aliran Keluar FDI dari China

RMB 80,000

USD bilion 140 Isi rumah berpendapatan rendah Isi rumah berpendapatan sederhana Isi rumah berpendapatan tinggi

70,000

120

60,000

100

50,000 80 40,000 60 30,000 40

20,000

20

10,000

0

2000

2005

Sumber: Biro Perangkaan Negara China.

2010

2013

0

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Sumber: Laporan Pelaburan Dunia, Persidangan Bangsa-Bangsa Bersatu Mengenai Perdagangan dan Pembangunan (UNCTAD), 2016.

Dari segi aliran modal, lazimnya, China lebih memberi penekanan kepada pelaburan langsung asing (FDI) berbanding pelaburan langsung ke luar negara. Walau bagaimanapun, berikutan peralihan dasar ekonomi di China, kini tumpuan lebih diberikan kepada pelaburan langsung ke luar negara. Menurut Persidangan Bangsa-Bangsa Bersatu Mengenai Perdagangan dan Pembangunan (UNCTAD, 2016), pelaburan China di luar negara telah semakin meningkat dan disenaraikan sebagai negara pelabur ketiga terbesar dunia pada 2015, selepas Amerika Syarikat (AS) dan Jepun. Pada akhir Jun 2016, pelaburan terkumpul China di Malaysia berjumlah RM4.4 bilion, terutamanya tertumpu dalam sektor kewangan dan insurans serta pembinaan. Penglibatan pelabur China adalah ketara di Malaysia, terutamanya dalam pembiayaan dan pembinaan Jambatan Kedua Pulau Pinang; projek landasan berkembar Gemas – Johor Bahru; Taman Perindustrian Kuantan Malaysia – China; dan pembangunan Forest City di Iskandar Malaysia. Perkembangan ini menunjukkan bahawa Malaysia merupakan penerima besar aliran pelaburan keluar dari China yang semakin berkembang.

Memanfaat Peluang dari Norma Ekonomi Baharu di China Peralihan dasar yang diperkenalkan oleh China ke arah landasan pertumbuhan yang lebih mapan memberi peluang perniagaan kepada rakyat Malaysia, memandangkan China merupakan rakan dagangan terbesar Malaysia. Negara tersebut juga mempunyai masyarakat kelas pertengahan yang semakin bertambah dan mewah. Oleh itu, pengeluar dan penyedia perkhidmatan tempatan perlu mencari peluang untuk menawarkan produk baharu yang memenuhi permintaan pengguna dan perniagaan China. Dengan mengambil kira perkembangan baharu di China, Kerajaan melalui Majlis Eksport Negara (NEC) telah mengambil pelbagai inisiatif untuk meningkatkan perdagangan dengan negara berkenaan. Antaranya termasuk mendapat manfaat daripada pasukan petugas pemudahcara perdagangan yang telah diwujudkan di

BAB 3.indd 68

10/15/16 6:24 AM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

69

bawah rancangan lima tahun Malaysia – China (2013 – 2017) untuk mempermudah akses pasaran; menjalin kerjasama dengan syarikat milik Kerajaan China bagi meningkatkan peluang syarikat Malaysia menjadi sebahagian rangkaian bekalan China; menggiatkan aktiviti promosi dan penjenamaan di bandar second- dan third-tier di China; serta meneroka peluang perdagangan timbal balik dengan China. Satu program khas Promosi Malaysia juga akan turut dilancarkan di Shanghai pada November 2016 sebagai platform strategik bagi merancak penjenamaan barangan dan perkhidmatan Malaysia. Selain itu, strategi NEC juga memberi tumpuan kepada peluang yang terdapat dalam sektor perkhidmatan dan aktiviti berkaitan penggunaan, memandangkan golongan kelas pertengahan di China semakin bertambah dan lebih berkemampuan. Antara produk dan perkhidmatan berpotensi untuk dieksport ke China termasuk penjagaan kesihatan; pendidikan dan latihan bahasa; perkhidmatan alam sekitar; aeroangkasa; robotik; automotif; ramuan halal; produk elektrik dan elektronik (E&E) jimat tenaga; bahan binaan dan kelengkapan dalaman berkualiti; produk gaya hidup seperti pakaian, kosmetik, produk mandian, barangan hijau dan organik; serta hasil pertanian. Masyarakat kelas pertengahan yang semakin bertambah di China memerlukan pilihan pelaburan yang lebih pelbagai untuk menyalurkan simpanan mereka. Malaysia dijangka mendapat manfaat daripada perkembangan ini memandangkan kelebihan Malaysia sebagai hab kewangan Islam antarabangsa dan pasaran bon ketiga terbesar di Asia selepas Republik Korea dan Jepun; dan mempunyai pasaran saham yang aktif di rantau ini. Pada akhir Jun 2016, pasaran sukuk Malaysia menyumbang sebanyak 53.4% daripada pasaran sukuk global terkumpul dan merupakan yang terbesar di dunia. Dari segi inovasi produk, Malaysia telah memperkenalkan amanah pelaburan hartanah Islam yang pertama di dunia, dana dagangan bursa dan platform dagangan komoditi. Perkembangan ini memberi peluang kepada pelabur China untuk menerbitkan sukuk atau bon di Malaysia; menyenaraikan syarikat mereka di bursa saham tempatan; dan mempelbagaikan pilihan pelaburan. Dalam hal ini, peniaga tempatan perlu melipatgandakan usaha untuk memperkenal dan mempromosikan produk kewangan berkaitan pelaburan yang lebih inovatif bagi menarik pelabur dari China. China terus memajukan pengantarabangsaan mata wangnya, iaitu renminbi. Malaysia merupakan negara kedua di Asia Tenggara selepas Singapura yang melancarkan skim penyelesaian perdagangan merentasi sempadan dalam renminbi pada 2009. Keupayaan untuk menyelesaikan transaksi perdagangan rentas sempadan dalam renminbi merupakan tunggak utama untuk memudahkan aktiviti perdagangan antarabangsa bagi syarikat tempatan dan asing. Dalam hal ini, Bank of China Malaysia telah dilantik sebagai bank pengendali transaksi renminbi. Berdasarkan keupayaan aliran perdagangan, pelaburan dan kewangan antara Malaysia dan China, Malaysia kini berada pada kedudukan yang strategik untuk berkembang sebagai sebuah pusat renminbi luar pesisir dan membina upaya dari aspek pembiayaan perdagangan, pelaburan dan produk kewangan lain yang berdenominasikan renminbi. Memandangkan pasaran ASEAN semakin berpengaruh, Malaysia akan mendapat manfaat melalui Perjanjian Perdagangan Bebas ASEAN – China (ACFTA). ASEAN telah membuat rundingan perjanjian perdagangan bebas dengan China, yang mengurangkan tarif ke paras hampir sifar ke atas lebih 90% daripada produk yang didagangkan antara ASEAN dan China menjelang 2020. Justeru, perniagaan Malaysia harus mengambil peluang daripada ACFTA, terutamanya dalam industri yang berkaitan perkhidmatan seperti perkhidmatan profesional, perundingan pengurusan, pendidikan, perniagaan dan alam sekitar. Tambahan pula, pelaksanaan Komuniti Ekonomi ASEAN (AEC) turut membuka peluang yang lebih luas kepada China untuk memasarkan produk mereka di ASEAN. Pelabur China boleh menggunakan Malaysia sebagai pintu masuk ke AEC dan meneroka peluang perniagaan bersama. Selain itu, Malaysia akan terus mendapat manfaat melalui penambahbaikan ACFTA dan pelaksanaan Perkongsian Ekonomi Komprehensif Serantau (RCEP). Malaysia juga boleh mendapat manfaat apabila pengeluar China membuat pemindahan pengeluaran ke luar pesisir untuk mengurangkan kos dan memperoleh syer pasaran. Dasar mesra pelaburan Malaysia terus menarik FDI sebagai sumber pewujudan pekerjaan, pemerolehan teknologi, penggunaan kandungan tempatan dan peningkatan kemahiran. Dalam hal ini, Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia (MIDA) memberi tumpuan kepada usaha menarik lebih banyak pelaburan dari negara utama di Amerika Utara dan Eropah serta Asia, terutamanya China. Tambahan pula, inisiatif One Belt One Road yang dilancarkan pada 2013 akan meningkatkan lagi perdagangan dan pelaburan dalam kalangan negara yang berada di sepanjang jalan sutera purba yang merentasi Asia dan Eropah, termasuk Malaysia.

BAB 3.indd 69

10/14/16 8:52 PM

70

LAPORAN EKONOMI 2016/17

Kesimpulan Malaysia akan meraih manfaat daripada norma ekonomi baharu di China terutamanya melalui perdagangan, pelaburan dan kerjasama strategik. Oleh yang demikian, pengeksport Malaysia perlu pantas dan berupaya menyesuaikan dengan peralihan struktur dalam pasaran China bagi memanfaatkan peluang yang ada. Pada masa yang sama, Kerajaan akan terus melaksanakan pelbagai strategi, program dan inisiatif bagi terus menggalakkan perkembangan ekonomi domestik yang kukuh, kompetitif dan berdaya tahan.

Rujukan 1. Cashin, Mohaddes and Raissi (2016), China’s Slowdown and Global Financial Market Volatility: Is World Growth Losing Out?, IMF. 2. Kementerian Pelancongan dan Kebudayaan, Malaysia. 3. Regional Economic Outlook (April, 2016a), IMF. 4. Staff Report Article IV Consultation Malaysia (2016b), IMF. 5. Tourism Highlights, United Nations World Tourism Organisation (2016). 6. World Economic Outlook (Oktober, 2016c), IMF. 7. World Investment Report (2016), UNCTAD.

yang lebih tinggi. Walau bagaimanapun, lebihan akaun perjalanan dianggar meningkat kepada RM29.3 bilion (2015: +RM27.2 bilion) disokong oleh terimaan perjalanan yang lebih tinggi. Terimaan perjalanan dijangka meningkat 3.4% kepada RM70.8 bilion (2015: -7.4%; RM68.5 bilion) dirancakkan oleh dasar visa yang lebih mudah, tawaran pakej percutian menarik dan penerbangan antarabangsa ke pasaran baharu yang lebih banyak. Sementara itu, aliran keluar kasar, termasuk bayaran untuk perniagaan, percutian, pendidikan dan rawatan perubatan dijangka meningkat kepada RM41.5 bilion (2015: RM41.3 bilion). Pada 2016, akaun pengangkutan dianggar mencatat defisit pada RM25.8 bilion, disebabkan oleh bayaran kasar lebih tinggi pada RM41.5 bilion, berikutan kebergantungan kepada perkhidmatan fret asing (2015: -RM25.3 bilion; RM40.9 bilion). Walau bagaimanapun, terimaan kasar daripada pelbagai caj perkhidmatan seperti tambang penumpang, pendaratan kapal terbang dan kapal, parkir, pengendalian kargo serta penyelenggaraan dan pembaikan yang disediakan oleh syarikat tempatan dijangka kekal RM15.7 bilion. Sementara itu, aliran keluar bersih akaun perkhidmatan lain dijangka lebih tinggi RM25.7 bilion (2015: -RM22.9 bilion) dipacu oleh bayaran kasar lebih tinggi terhadap perkhidmatan yang diimport seperti kepakaran profesional, pengurusan perundingan, perkhidmatan teknikal dan perkhidmatan berkaitan perdagangan seiring dengan pelaksanaan projek infrastruktur yang besar. Akaun pendapatan primer merangkumi pendapatan pelaburan dan pampasan pekerja dijangka mencatat defisit lebih tinggi RM35.4 bilion (2015: -RM32 bilion). Keadaan ini sebahagian besarnya disumbangkan oleh bayaran keuntungan, dividen dan faedah oleh pelabur asing di Malaysia yang dianggar meningkat 3.5% kepada RM71.2 bilion (2015: -12.9%; RM68.7 bilion). Pendapatan pelaburan terakru kepada syarikat Malaysia yang melabur di luar negeri dianggar kekal stabil RM42.3

BAB 3.indd 70

bilion. Pendapatan ini kebanyakannya didorong oleh pelaburan dalam sektor perkhidmatan dan O&G. Oleh itu, defisit akaun pendapatan pelaburan dijangka meningkat kepada RM28.9 bilion (2015: -RM26.4 bilion). Sementara itu, pampasan pekerja dijangka mencatat aliran keluar bersih yang lebih besar RM6.5 bilion berikutan permintaan berterusan bagi kemahiran profesional asing dan kepakaran teknikal (2015: -RM5.6 bilion). Aliran keluar bersih dalam akaun pendapatan sekunder dijangka meningkat kepada RM23.9 bilion (2015: -RM21.9 bilion) berikutan kiriman wang lebih tinggi oleh pekerja asing. Aliran keluar kasar dianggar meningkat 11.2% kepada RM37.6 bilion (2015: 21%; RM33.8 bilion), terutamanya disebabkan oleh kenaikan gaji minimum yang berkuat kuasa 1 Julai 2016. Selain itu, aliran masuk kasar dijangka meningkat 14.8% kepada RM13.7 bilion (2015: 13.5%; RM11.9 bilion). Dalam tempoh separuh pertama 2016, akaun kewangan kembali pulih dengan mencatat aliran masuk bersih RM15.3 bilion (Julai – Disember 2015: -RM26.7 bilion), terutamanya disebabkan oleh aliran masuk bersih lebih tinggi bagi pelaburan langsung dan portfolio. Pelaburan langsung mencatat aliran masuk bersih lebih tinggi RM9 bilion berikutan pelaburan langsung masuk melebihi pelaburan di luar negeri (Julai – Disember 2015: +RM5.6 bilion). Pelaburan langsung masuk mencatat aliran masuk bersih yang lebih besar RM24.1 bilion terutamanya didorong suntikan ekuiti lebih tinggi oleh syarikat multinasional (MNC) kepada subsidiari yang beroperasi di Malaysia (Julai – Disember 2015: +RM15.2 bilion). Dalam tempoh yang sama, sektor perkhidmatan, pembuatan dan perlombongan merupakan penyumbang utama FDI. Pelaburan langsung keluar mencatat aliran keluar bersih lebih besar RM15 bilion berikutan suntikan ekuiti lebih tinggi kepada subsidiari di luar negeri dan sebahagian pendapatan dikekalkan

10/14/16 8:52 PM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

71

JADUAL 3.18

Akaun Semasa Imbangan Pembayaran 2016 – 2017 (RM juta)  

 

 

 

Imbangan barangan dan perkhidmatan

20161 Penerimaan

Pembayaran

20172 Bersih

Penerimaan

Pembayaran

Bersih

829,406

753,663

75,743

858,238

781,235

77,003

Barangan

687,897

590,039

97,859

710,564

610,444

100,120

Perkhidmatan

141,509

163,624

-22,116

147,674

170,791

-23,117

Pengangkutan

15,714

41,522

-25,808

16,937

43,811

-26,874

Perjalanan

70,795

41,453

29,342

72,989

42,231

30,758

Perkhidmatan lain

55,000

80,649

-25,650

57,748

84,749

-27,001

Pendapatan primer

48,956

84,354

-35,398

51,618

89,058

-37,440

Pampasan pekerja

6,679

13,191

-6,512

7,259

15,226

-7,967

Pendapatan pelaburan

42,277

71,163

-28,886

44,359

73,832

-29,473

Pendapatan sekunder

13,673

37,590

-23,917

14,276

39,067

-24,792

892,035

875,607

16,428

924,132

909,361

14,771

Imbangan akaun semasa % daripada GNI 1 2

1.0 – 1.5

0.5 – 1.5

Anggaran. Unjuran.

Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Kementerian Kewangan Malaysia.

bagi tujuan pelaburan semula (Julai – Disember 2015: -RM9.6 bilion). Sebahagian besar pelaburan di luar negeri tertumpu dalam subsektor O&G serta kewangan dan insurans. Dalam tempoh separuh pertama 2016, pelaburan portfolio mencatat aliran masuk bersih yang besar RM13.2 bilion (Julai – Disember 2015: -RM8.5 bilion), terutamanya disebabkan oleh pemerolehan sekuriti hutang oleh pelabur asing. Pembelian sekuriti hutang oleh bukan pemastautin meningkat dengan ketara mencerminkan keyakinan berterusan pelabur dalam aset kewangan domestik, terutamanya Sekuriti Kerajaan Malaysia (MGS), Terbitan Pelaburan Kerajaan Malaysia (MGII) dan Sukuk Global Wakalah. Sementara itu, pelaburan portfolio oleh pemastautin mencatat aliran keluar bersih yang lebih tinggi RM10.6 bilion (Julai – Disember 2015: +RM6.3 bilion) berikutan pemerolehan aset kewangan asing yang berterusan oleh institusi kewangan domestik dan korporat bagi mendapat pulangan lebih tinggi. Pelaburan lain mencatat aliran keluar bersih lebih rendah RM7.4 bilion (Julai – Disember 2015: -RM23.6 bilion). Prestasi ini disebabkan peningkatan deposit bukan pemastautin dalam sistem perbankan domestik dan pemberian kredit perdagangan lebih rendah oleh pengeksport Malaysia. Pada 30 September 2016, rizab antarabangsa Malaysia berjumlah RM405 bilion atau USD97.7 bilion, mencukupi untuk membiayai 8.4 bulan import tertangguh dan 1.2 kali hutang luar negeri jangka pendek (akhir Disember 2015: RM409.1 bilion; USD95.3 bilion; 8.4 bulan; 1.2 kali).

BAB 3.indd 71

CARTA 3.12

Rizab Antarabangsa RM bilion 600 Rizab Bulan import tertangguh Rizab/hutang luar jangka pendek

bulan/kali 12 skala kanan

500

10

400

8

300

6

200

4

100

2

0

J

A

J

2014

O

J

A

J

2015

O

J

A

J

0

2016

Sumber: Bank Negara Malaysia.

10/14/16 8:52 PM

72

LAPORAN EKONOMI 2016/17

Harga

yang tidak dikelaskan (5.9%). Prestasi ini sebahagiannya disebabkan oleh permintaan yang tinggi pada musim perayaan dan cuti sekolah.

Inflasi kekal terkawal Kadar inflasi, seperti yang diukur oleh perubahan tahunan dalam Indeks Harga Pengguna (CPI), berada pada kadar purata 2.3% dalam tempoh lapan bulan pertama 2016 (Januari – Ogos 2015: 1.9%). Kenaikan ini terutamanya disebabkan oleh kadar CPI yang lebih tinggi dalam tempoh suku pertama 2016 berikutan pelarasan harga yang ditetapkan seperti bayaran tol dan tambang kereta api dalam tempoh suku keempat 2015. Kenaikan turut disumbang oleh pengurangan rebat tarif elektrik pada Januari 2016 serta kesan asas rendah dalam tempoh suku pertama 2015. Kumpulan utama yang menyumbang kepada kenaikan keseluruhan CPI dalam tempoh lapan bulan pertama tahun ini adalah kumpulan makanan dan minuman bukan alkohol; perumahan, air, elektrik, gas dan bahan api lain; serta minuman alkohol dan tembakau, merangkumi 2.7 mata peratusan kepada CPI. Walau bagaimanapun, peningkatan CPI diimbangi sebanyak 0.7 mata peratusan oleh kumpulan pengangkutan yang menyusut 5.2%. Harga dalam kumpulan makanan dan minuman bukan alkohol meningkat ketara 4.2% dan menyumbang 1.3 mata peratusan kepada jumlah CPI (Januari – Ogos 2015: 3.2%; 1 mata peratusan). Prestasi ini terutamanya disebabkan oleh kenaikan 4.5% bagi kategori makanan di rumah. Harga makanan mencatat peningkatan tertinggi terdiri daripada subkumpulan sayur-sayuran (8.8%); ikan dan makanan laut (7.1%); buah-buahan (5.8%) dan produk makanan

Harga dalam kumpulan perumahan, air, elektrik, gas dan bahan api lain, komponen kedua terbesar kumpulan CPI, meningkat 2.6% (Januari – Ogos 2015: 2.4%). Peningkatan ini didorong harga yang lebih tinggi dalam penyelenggaraan dan pembaikan kediaman (4.7%) dan juga peningkatan sewa yang dibayar oleh penyewa (2.8%). Sementara itu, harga dalam kumpulan minuman alkohol dan tembakau mencatat peningkatan ketara sebanyak 21.4% dalam tempoh yang sama, berikutan semakan semula struktur cukai alkohol pada Mac 2016 (Januari – Ogos 2015: 11.8%). Kenaikan CPI dalam tempoh lapan bulan pertama tahun 2016 telah diimbangi oleh harga lebih rendah dalam kumpulan pengangkutan yang mencatat penguncupan 5.2% (Januari – Ogos 2015: -4.1%) berikutan harga runcit minyak lebih rendah. Penurunan ini terutamanya disebabkan oleh penyusutan dalam subkumpulan bahan api dan pelincir untuk kelengkapan pengangkutan peribadi (-11.5%). Pada masa yang sama, harga dalam kumpulan komunikasi merosot 1.1% serta pakaian dan kasut menyusut 0.3%, berikutan persaingan pasaran yang sengit (Januari – Ogos 2015: 1.3%; 0.4%). Dalam tempoh lapan bulan pertama 2016, CPI bagi kawasan bandar meningkat 2.4% dan luar bandar 1.9% (Januari – Ogos 2015: 2%; 1.5%). Sementara itu, berdasarkan pendapatan, CPI dalam kumpulan pendapatan

JADUAL 3.19

Indeks Harga Pengguna Januari – Ogos (2010 = 100) % Sumbangan kepada pertumbuhan CPI

% Perubahan Wajaran

2015

2016

2015

2016

Makanan dan minuman bukan alkohol

30.2

3.2

4.2

54.9

57.6

Minuman alkohol dan tembakau

2.9

11.8

21.4

15.1

32.5

Pakaian dan kasut

3.3

0.4

-0.3

0.4

-0.4

Perumahan, air, elektrik, gas dan bahan api lain

23.8

2.4

2.6

28.9

26.4

Hiasan, perkakasan dan penyelenggaraan isi rumah

3.8

2.1

2.8

4.4

4.5

Kesihatan

1.7

4.4

2.9

3.1

2.2

Pengangkutan

13.7

-4.1

-5.2

-33.3

-29.2

Komunikasi

5.2

1.3

-1.1

3.4

-2.1

Perkhidmatan rekreasi dan kebudayaan

4.9

1.3

2.1

3.1

4.3

Pendidikan

1.1

2.4

2.3

1.8

1.1

Restoran dan hotel

2.9

2.3

3.2

7.2

4.3

Pelbagai barangan dan perkhidmatan

6.5

0.7

3.5

11.0

9.5

100.0

1.9

2.3

100.0

100.0

Jumlah Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan. Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

BAB 3.indd 72

10/15/16 6:29 AM

LAPORAN EKONOMI 2016/17

73

CARTA 3.13

Trend CPI dan PPI (% perubahan) Indeks Harga Pengguna

% 8

Indeks Harga Pengeluar

% 8

% 6

4

3

0

0

-4

-4

-3

-3

-8

-8

-6

-6

-12

-9

4.4

4

3.4

0 -1.3

-12

-16

% 6

CPI Makanan dan minuman bukan alkohol Perumahan, air elektrik, gas dan bahan api lain Pengangkutan J

A

J 2014

O

J

A J 2015

O

J

3

-0.1

PPI

0

-9

Pengeluaran tempatan

A 2016

JA

-16

-12

J

A

J 2014

O

J

A

J 2015

O

J

JA A 2016

-12

Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

JADUAL 3.20

Indeks Harga Pengeluar (PPI) Januari – Ogos (2010 = 100)1 % Perubahan

% Sumbangan kepada pertumbuhan PPI

Wajaran

2015

2016

2015

2016

100.0

-8.6

-2.7

100.0

100.0

Pertanian, perhutanan dan perikanan

8.2

-6.5

11.1

5.5

-30.2

Perlombongan

9.7

-38.1

-21.1

55.3

64.8

Pembinaan

78.8

-4.2

-2.1

37.8

61.9

Bekalan elektrik dan gas

3.1

-4.7

-2.5

1.8

3.2

Bekalan air

0.3

1.2

4.7

0.0

-0.5

100.0

-8.6

-2.7

100.0

100.0

Bahan mentah untuk diproseskan selanjutnya

20.3

-24.2

-1.9

61.7

12.3

Bahan perantaraan, bekalan dan komponen

53.6

-6.3

-4.6

40.2

93.8

Barangan siap

26.1

0.4

0.8

-2.4

-7.5

Jumlah

PPI mengikut peringkat pemprosesan

1 Berkuat kuasa Januari 2015 tahun asas bagi PPI telah disemak semula dari tahun 2005 ke tahun 2010. Nota: Angka tidak semestinya terjumlah disebabkan penggenapan.

Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

BAB 3.indd 73

10/14/16 8:52 PM

74

LAPORAN EKONOMI 2016/17

kurang daripada RM3,000 mencatat peningkatan 2.6%, kurang daripada RM1,500 (2.8%) dan kurang daripada RM1,000 (2.8%) (Januari – Ogos 2015: 2.1%; 2.2%; 2.2%). Peningkatan CPI bagi kategori kumpulan strata dan pendapatan terutamanya disumbangkan oleh kenaikan harga makanan dan minuman bukan alkohol; minuman alkohol dan tembakau; serta perumahan, air, elektrik dan kumpulan bahan api lain. Indeks Harga Pengeluar (PPI) mengukur perubahan harga komoditi yang dikenakan oleh pengeluar tempatan dalam lima sektor iaitu pertanian, perhutanan dan perikanan; perlombongan; pembuatan; elektrik dan gas; dan bekalan air. Dalam tempoh lapan bulan pertama 2016, purata PPI bagi pengeluaran tempatan menyusut 2.7% (Januari – Ogos 2015: -8.6%). Prestasi ini terutamanya disebabkan oleh penurunan harga dalam sektor perlombongan (-21.1%), elektrik dan gas (-2.5%) dan pembuatan (-2.1%). Walau bagaimanapun, PPI sektor pertanian, perhutanan dan perikanan meningkat 11.1% dan sektor bekalan air 4.7%. PPI bagi kategori peringkat pemprosesan mencatat penurunan 1.9% dalam bahan mentah, diikuti dengan penyusutan 4.6% pada peringkat harga bahan perantaraan, bekalan dan komponen. Walau bagaimanapun, harga untuk peringkat barangan siap meningkat 0.8%.

Pasaran Buruh Pasaran buruh kekal stabil Keadaan pasaran buruh kekal stabil dalam tempoh separuh pertama 2016 seiring aktiviti ekonomi domestik yang berdaya tahan. Kadar pengangguran mencatat 3.4%, dengan kadar penyertaan tenaga buruh merekod 67.5% dalam tempoh tersebut (Januari – Jun 2015: 3.1%; 68%). Jumlah bilangan guna tenaga meningkat 0.2% kepada 14.12 juta (Januari – Jun 2015: 1.8%; 14.08 juta). Sektor perkhidmatan kekal sebagai majikan terbesar dengan menyediakan 60.5% daripada jumlah pekerjaan, diikuti pembuatan (16.6%) dan pertanian (11.1%). Pada 2016, pasaran buruh dijangka kekal stabil dengan kadar pengangguran pada 3.3% (2015: 3.1%). Dari sudut peluang pekerjaan, jumlah jawatan kosong yang dilaporkan oleh JobsMalaysia merosot kepada 433,634 dalam tempoh lapan bulan pertama 2016 (Januari – Ogos 2015: 763,883). Sektor pembuatan mencatat kekosongan pekerjaan tertinggi, merangkumi 40.2%. Dari segi kumpulan pekerjaan, jawatan kosong tertumpu kepada pekerjaan asas (62.7%), diikuti operator loji dan mesin dan pemasang (15.2%) serta pekerja perkhidmatan dan jualan (6.6%) (Januari – Ogos 2015: 67.9%; 8.9%; 11%). Bilangan pencari kerja aktif pada akhir Ogos 2016 merosot 2.8% kepada 284,475 dengan 22.1% merupakan pendaftar baharu (Januari – Ogos 2015: -27.2%; 292,550; 22%). Daripada jumlah pencari kerja aktif, 66.8% adalah dalam kumpulan umur 20 hingga 24, diikuti kumpulan umur 25 hingga 29 (17%) dan kumpulan umur 15 hingga 19 (11.7%). Kebanyakan pencari kerja berdaftar dan aktif

BAB 3.indd 74

JADUAL 3.21

Penunjuk Pasaran Buruh Januari – Jun (‘000)

% Perubahan

2015

2016

2015

2016

Tenaga buruh

14,526.4

14,617.0

1.9

0.6

Guna tenaga

14,082.4

14,115.4

1.8

0.2

443.9

501.6

(3.1)

(3.4)

Pengangguran

Nota: Angka dalam kurungan adalah kadar pengangguran. Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

adalah pemegang ijazah (40.5%), diikuti pemegang diploma (23.8%) dan lepasan Sijil Pelajaran Malaysia (23.6%). Dalam tempoh lapan bulan pertama 2016, jumlah pekerja yang diberhentikan meningkat kepada 20,798 orang (Januari – Ogos 2015: 16,988). Pemberhentian tertinggi dicatat dalam sektor pembuatan, merangkumi 36.9%, diikuti subsektor kewangan dan insurans/takaful (21%); serta perdagangan borong dan runcit, pembaikan kenderaan bermotor dan motosikal (18.6%). Berdasarkan kategori pekerjaan, pemberhentian tertinggi dicatat oleh jawatan pentadbiran dan pengurusan (26.1%) diikuti profesional (22.1%); serta operator loji dan mesin dan pemasang (19.6%). Pemberhentian pekerja antaranya disebabkan harga minyak global yang rendah dan orientasi semula strategi perniagaan MNC. Produktiviti buruh, yang diukur melalui nilai ditambah sebenar setiap pekerja meningkat 3.3% pada 2015 (2014: 3.6%) terutamanya dipacu produktiviti yang lebih tinggi dalam sektor pembuatan (7.1%) diikuti pembinaan (5.5%) dan perkhidmatan (3.3%) (2014: 3.7%; 13%; 2.3%). Walau bagaimanapun, produktiviti sektor perlombongan dan kuari merosot 14.9% serta pertanian 2.4% (2014: 7.2%; 6%) terutamanya disebabkan oleh pengeluaran yang lebih rendah. Pada keseluruhan tahun, produktiviti buruh dijangka meningkat 3%. Purata gaji dan upah bulanan pada 2015 meningkat 5.3% kepada RM2,312 (2014: 8.1%; RM2,193). Sektor perlombongan dan kuari mencatat purata gaji tertinggi RM4,297 diikuti sektor elektrik, gas, wap dan penghawa dingin (RM2,877) serta sektor perkhidmatan (RM2,587). Sebaliknya, sektor pertanian, perhutanan dan perikanan mencatat purata gaji dan upah yang paling rendah RM1,232. Purata gaji dan upah untuk pekerja berpendidikan tertiari mencatat RM3,854, berpendidikan menengah (RM1,743), berpendidikan rendah (RM1,224) dan tidak mempunyai pendidikan formal (RM988). Dalam usaha untuk meningkatkan pendapatan isi rumah berpendapatan rendah, Kerajaan telah menaikkan kadar gaji minimum berkuatkuasa 1 Julai 2016, daripada RM900 kepada RM1,000 di Semenanjung Malaysia manakala di Sabah, Sarawak dan Labuan daripada RM800 kepada RM920. Sehingga akhir bulan Ogos 2016, jumlah pekerja asing berdaftar merosot kepada 1.9 juta orang (Januari – Ogos 2015: 2.2 juta). Kebanyakan pekerja asing bekerja

10/14/16 8:53 PM

75

LAPORAN EKONOMI 2016/17

JADUAL 3.22

Guna Tenaga mengikut Industri Januari – Jun (‘000) Pertanian, perhutanan dan perikanan Perlombongan dan pengkuarian Pembuatan Bekalan elektrik, gas, wap dan pendingin udara Bekalan air; pembentungan, pengurusan sisa dan aktiviti pemulihan Pembinaan Perkhidmatan Perdagangan borong dan runcit; pembaikan kenderaan bermotor dan motosikal Pengangkutan dan penyimpanan Penginapan dan aktiviti perkhidmatan makanan dan minuman Maklumat dan komunikasi Aktiviti kewangan dan insurans/takaful Aktiviti hartanah Aktiviti profesional, saintifik dan teknikal Aktiviti pentadbiran dan khidmat sokongan Pentadbiran awam dan pertahanan; aktiviti keselamatan sosial wajib Pendidikan Aktiviti kesihatan kemanusiaan dan kerja sosial Kesenian, hiburan dan rekreasi Aktiviti perkhidmatan lain Aktiviti isi rumah sebagai majikan Jumlah

2015 1,813.7 100.7 2,265.9 52.8 76.5 1,325.7 8,307.3

2016 1,567.2 105.0 2,346.2 80.8 74.4 1,270.3 8,541.9

2,369.7 633.0 1,136.8 223.9 360.7 68.6 369.6 635.9 755.2 911.3 560.7 79.1 202.8 138.8 14,082.4

2,467.7 632.9 1,295.9 203.1 333.6 74.7 355.2 631.0 741.2 903.6 572.1 98.6 232.3 128.5 14,115.4

% Bahagian 2015 2016 12.9 11.1 0.7 0.7 16.1 16.6 0.4 0.6 0.5 0.5 9.4 9.0 59.0 60.5 16.8 4.5 8.1 1.6 2.6 0.5 2.6 4.5 5.4 6.5 4.0 0.6 1.4 1.0 100.0

17.5 4.5 9.2 1.4 2.4 0.5 2.5 4.5 5.3 6.4 4.1 0.7 1.6 0.9 100.0

Nota: Industri dikelaskan mengikut ‘Piawaian Klasifikasi Industri Malaysia (MSIC) 2008’. Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.

dalam sektor pembuatan (34.7%), pembinaan (19.6%) dan perladangan (15.7%). Mengikut kewarganegaraan, jumlah pekerja asing tertinggi adalah dari Indonesia (40.9%), diikuti Nepal (21.9%), Bangladesh (12.9%) dan Myanmar (7.3%). Bagi menambah baik pengurusan pekerja asing, Kerajaan telah melaksanakan Program Penggajian dan Penempatan Semula PATI bermula 15 Februari 2016 hingga 31 Disember 2016. Program ini bertujuan memberi peluang kepada pekerja asing tanpa izin untuk mendapat permit kerja. Selain itu, program ini direka untuk memenuhi keperluan majikan dan juga untuk mengenal pasti jumlah pekerja asing tanpa izin di negara ini bagi tujuan pemantauan. Jumlah ekspatriat di Malaysia yang dicatat melalui sistem dalam talian Bahagian Khidmat Ekspatriat meningkat kepada 52,542 dalam tempoh lapan bulan pertama 2016 (Januari – Ogos 2015: 16,859). Jumlah tertinggi ekspatriat adalah dari China merangkumi 23%, diikuti India (14%), Jepun (9%) dan Filipina (6%). Kebanyakan ekspatriat bekerja dalam sektor pembuatan (21%), pembinaan (20%) dan perkhidmatan perniagaan (13%).

negara maju (2016: 3.1%). Sementara itu, perdagangan dunia dijangka meningkat 3.8% (2016: 2.3%). Walau bagaimanapun, beberapa risiko kekal termasuk pertumbuhan global lebih perlahan dan pasaran kewangan global yang semakin tidak menentu. Ekonomi Malaysia diunjur berkembang antara 4% dan 5% pada 2017 (2016: 4% – 4.5%) dengan GNI per kapita nominal meningkat 5% kepada RM39,699 (2016: 4.8%; RM37,812). Pertumbuhan ekonomi akan didorong oleh permintaan domestik yang kukuh terutamanya perbelanjaan sektor swasta. Aktiviti sektor swasta akan disokong oleh dasar pro-pertumbuhan fiskal dan kewangan akomodatif dalam persekitaran inflasi stabil yang dijangka antara 2% dan 3% (2016: 2% – 2.5%). Selain itu, perbelanjaan sektor awam dijangka terutamanya dipacu oleh pelaburan modal lebih tinggi syarikat awam.

Prospek Mengikut Sektor Semua sektor terus berkembang

Prospek 2017 Pertumbuhan dipacu permintaan domestik Ekonomi dunia diunjur berkembang 3.4% pada 2017 disokong peningkatan pertumbuhan oleh ekonomi pesat berkembang dan membangun serta peningkatan sederhana

BAB 3.indd 75

Dari sudut penawaran, pertumbuhan dijangka menyeluruh dengan semua sektor mencatat pertumbuhan positif. Nilai ditambah sektor perkhidmatan dijangka meningkat 5.7% pada 2017 disokong oleh pengembangan dalam semua subsektor (2016: 5.6%). Subsektor perdagangan b o ro n g d a n r u n c i t d i j a n g k a b e r k e m b a n g 6 . 7 % m a n a k a l a s u b s e k t o r m a k a n a n , m i n u m a n d a n

10/14/16 8:53 PM

76

LAPORAN EKONOMI 2016/17

penginapan 6.5% disokong penggunaan domestik dan aktiviti berkaitan pelancongan yang kukuh (2016: 6.2%; 6.1%). Subsektor maklumat dan komunikasi dijangka berkembang 9.6% didorong peningkatan penggunaan perkhidmatan digital dan peranti oleh perusahaan kecil dan sederhana serta isi rumah (2016: 9.4%). Sementara itu, nilai ditambah subsektor harta tanah dan perkhidmatan perniagaan dijangka meningkat 6.5% disokong peningkatan permintaan bagi perkhidmatan profesional (2016: 6.6%). Subsektor pengangkutan dan penyimpanan dijangka terus meningkat 5.8% sebahagian besarnya dipacu oleh peningkatan jumlah penumpang berikutan permulaan perkhidmatan Transit Aliran Massa (MRT) (2016: 5.7%). Sektor pembuatan diunjur berkembang 4.1% pada 2017 (2016: 4%). Pertumbuhan industri berorientasikan eksport dijangka terus disokong permintaan yang mapan bagi produk E&E meskipun output produk berkaitan petroleum berkurangan. Sementara itu, pertumbuhan bagi industri berkaitan pengguna dan pembinaan dijangka terus disokong permintaan domestik yang memberangsangkan. Pertumbuhan sektor pertanian dijangka kembali meningkat kepada 1.5% pada 2017 (2016: -3.3%). Unjuran ini berasaskan kepada peningkatan pengeluaran kelapa sawit dan getah serta pertumbuhan kukuh subsektor komoditi makanan. Pengeluaran CPO dijangka kembali pulih 5.6% kepada 19 juta tan metrik berikutan hasil yang lebih baik dan peluasan kawasan matang (2016: -9.8%; 18 juta tan metrik). Sementara itu, pengeluaran getah juga dijangka berkembang 4.6% kepada 680,000 tan metrik (2016: -10%; 650,000 tan metrik). Output komoditi makanan dijangka terus berkembang didorong permintaan lebih tinggi daripada industri dan isi rumah. Sektor perlombongan dijangka berkembang 1.4% pada 2017 disokong pengeluaran gas asli lebih tinggi (2016: 1.1%). Pengeluaran gas asli dijangka meningkat sejajar dengan permulaan operasi PFLNG 1, dianggar mengeluarkan 1.2 juta tan metrik setahun. Sementara itu, pengeluaran minyak mentah (termasuk kondensat) dijangka merosot berikutan peningkatan medan minyak matang. Pada 2017, harga minyak mentah dijangka kekal rendah dengan minyak Brent didagang pada purata USD45 setong berikutan lebihan minyak global (2016: USD40 setong). Sektor pembinaan diunjur berkembang 8.3% (2016: 8.7%) terutamanya disokong oleh pelaksanaan projek infrastruktur besar seperti MRT Laluan Sungai Buloh – Serdang – Putrajaya, Lebuhraya Pan Borneo, Lebuhraya Bertingkat Sungai Besi – Ulu Klang dan Lebuhraya Bertingkat Damansara – Shah Alam. Kerja menaik taraf jalan dari Terminal Kontena Klang – Pelabuhan Utara dan pembinaan infrastruktur di Lembah Wawasan Malaysia dijangka menyumbang kepada sektor ini. Subsektor kediaman dijangka berkembang didorong oleh program rumah mampu milik khususnya Perumahan Penjawat Awam 1Malaysia. Sementara itu, subsektor bukan kediaman dijangka mendapat manfaat daripada pembangunan komersial bercampur terutamanya di Lembah Klang, Johor dan Pahang.

BAB 3.indd 76

Permintaan Domestik Sektor swasta menerajui pertumbuhan Agregat permintaan domestik dijangka berkembang 4.9% pada 2017 terutamanya disokong perbelanjaan sektor swasta, yang dijangka meningkat 6.2% (2016: 4.7%; 5.9%). Sementara itu, perbelanjaan sektor awam dijangka meningkat secara marginal 0.6% (2016: 0.8%). Sejajar dengan sentimen perniagaan yang menggalakkan, pelaburan swasta dijangka meningkat 5.8%, menyumbang 17.2% kepada KDNK (2016: 5.3%; 17%). Pertumbuhan ini akan disokong projek yang sedang dilaksanakan seperti Lebuhraya Pan Borneo, RAPID dan MRT. Pelaburan dalam industri berorientasikan eksport terutamanya E&E dijangka meningkat berikutan permintaan global terhadap semikonduktor bertambah baik. Penggunaan swasta dijangka berkembang 6.3% disokong pasaran buruh yang stabil, kadar faedah akomodatif dan inflasi yang terkawal (2016: 6.1%). Pemberian tunai dan caruman KWSP lebih rendah dijangka meningkatkan pendapatan boleh guna isi rumah, seterusnya akan menggalakkan aktiviti penggunaan. Oleh itu, sumbangan penggunaan swasta kepada KDNK akan meningkat kepada 54.2% pada 2017 (2016: 53.3%). Pelaburan awam merangkumi 8.4% daripada KDNK dijangka meningkat 1.1% pada 2017, terutamanya disebabkan perbelanjaan modal syarikat awam (2016: 8.7%; 1.7%). Selain itu, perbelanjaan modal Kerajaan Persekutuan akan terus memberi tumpuan kepada penaiktarafan jalan raya, infrastruktur luar bandar dan pengangkutan awam bandar serta meningkatkan penyediaan perkhidmatan pendidikan dan kesihatan awam. Penggunaan awam dijangka meningkat secara marginal 0.4% sejajar dengan langkah Kerajaan untuk menyusun semula keutamaan perbelanjaan dan mengurangkan perbelanjaan ke atas item yang tidak kritikal (2016: 0.2%). GNS dijangka berkembang 6.7% kepada RM365.8 bilion atau bersamaan dengan 28.4% daripada GNI (2016: 5.5%; RM342.7 bilion; 28.6%). Peningkatan GNS diimbangi perbelanjaan pelaburan yang lebih kukuh oleh sektor swasta dan menyebabkan lebihan simpanan- pelaburan lebih rendah sebanyak RM14.8 bilion atau 0.5% dan 1.5% daripada GNI (2016: RM16.4 bilion; 1% – 1.5%).

Sektor Luar Negeri Kedudukan sektor luar kekal berdaya tahan Kedudukan sektor luar Malaysia dijangka bertambah baik pada 2017 terutamanya disokong perkembangan ekonomi dan perdagangan global yang semakin kukuh. Eksport kasar dijangka berkembang pada kadar lebih cepat sebanyak 2.7% pada 2017 (2016: 1.1%) diterajui eksport komoditi yang kembali pulih dan

10/14/16 8:53 PM

77

LAPORAN EKONOMI 2016/17

permintaan berterusan produk E&E. Import kasar dijangka terus berkembang 3.4% (2016: 1.3%), dipacu peningkatan ketara import barangan modal berikutan projek pembinaan dan infrastruktur yang baharu dan sedang dilaksanakan. Seiring peningkatan aktiviti pembuatan, import barangan pengantara dijangka meningkat. Lebihan dagangan dijangka mencatat RM88.3 bilion (2016: RM91.4 bilion). Pada 2017, akaun perkhidmatan diunjur kekal defisit dengan mencatat RM23.1 bilion (2016: -RM22.1 bilion) seiring dengan prospek aktiviti berkaitan perdagangan dan pelaburan yang lebih baik. Sementara itu, lebihan akaun perjalanan dijangka meningkat kepada R M 30. 8 b i l i o n (2 0 1 6 : + R M 2 9 .3 b i l i on) didorong perbelanjaan pelancong yang lebih tinggi. Terimaan perjalanan kasar dijangka meningkat kepada RM73 bilion disokong oleh kelonggaran syarat visa; aktiviti

BAB 3.indd 77

promosi yang rancak; serta peningkatan rangkaian hubungan udara dan kapasiti kemudahan di lapangan terbang. Akaun pendapatan primer dijangka mencatat aliran keluar bersih yang lebih besar pada RM37.4 bilion (2016: -RM35.4 bilion) berikutan peningkatan keuntungan, dividen dan faedah terakru kepada MNC yang beroperasi di Malaysia. Sementara itu, akaun pendapatan sekunder dijangka kekal defisit pada RM24.8 bilion (2016: -RM23.9 bilion) terutamanya disebabkan kiriman wang keluar oleh pekerja asing. Walau bagaimanapun, lebihan dalam akaun barangan dan perkhidmatan lebih daripada mencukupi untuk mengimbangi aliran keluar bersih dalam akaun pendapatan. Oleh itu, akaun semasa dijangka terus mencatat lebihan pada RM14.8 bilion atau dalam lingkungan 0.5% dan 1.5% daripada GNI pada 2017 (2016: RM16.4 bilion; 1% – 1.5%).

10/14/16 8:53 PM

BAB 3.indd 78

10/14/16 8:53 PM